Phái Sinh VN30 — Hướng Dẫn Từ A Đến Z Cho Người Mới
là hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số VN30 (30 cổ phiếu lớn nhất sàn HOSE)
khác cổ phiếu (chỉ lãi khi tăng)
chỉ cần ký quỹ (margin) 15–20% giá trị hợp đồng
có thể mất hơn 100% vốn nếu không quản lý rủi ro
Dashboard Vĩ Mô
Phái Sinh Là Gì?
Phái sinh = hợp đồng "đặt cược" giá sẽ lên hay xuống trong tương lai.
Ví dụ đơn giản: Bạn nghĩ thị trường sẽ tăng → mua hợp đồng VN30F (Long). Nếu VN30 tăng → bạn lãi. Nếu VN30 giảm → bạn lỗ.
Ngược lại: Bạn nghĩ thị trường sẽ giảm → bán hợp đồng VN30F (Short). Nếu VN30 giảm → bạn lãi. Nếu VN30 tăng → bạn lỗ.
Long vs Short
| Hành động | Khi nào? | Lãi khi | Lỗ khi |
|---|---|---|---|
| Long (mua) | Nghĩ thị trường tăng | VN30 tăng | VN30 giảm |
| Short (bán) | Nghĩ thị trường giảm | VN30 giảm | VN30 tăng |
Margin (Ký Quỹ) — Đòn Bẩy
Bạn KHÔNG cần bỏ toàn bộ giá trị hợp đồng. Chỉ cần ký quỹ 15–20%.
| Giá VN30F | Giá trị hợp đồng | Ký quỹ cần | Đòn bẩy |
|---|---|---|---|
| 1,250 điểm | 125 triệu | ~20 triệu | 6x |
| 1,300 điểm | 130 triệu | ~21 triệu | 6x |
Ví dụ:
5 Rủi Ro Lớn Nhất
| Rủi ro | Giải pháp |
|---|---|
| Đòn bẩy — lỗ nhân 6x | Chỉ dùng tối đa 30% vốn cho phái sinh |
| Margin call — bị gọi nộp thêm tiền | Luôn giữ tiền mặt dự trữ 50% ký quỹ |
| Gap (nhảy giá) — mở phiên giá khác xa | Đặt stop-loss, không qua đêm khi chưa kinh nghiệm |
| Tâm lý — tham lam, sợ hãi | Đọc Tâm Lý Giao Dịch |
| Phí giao dịch — giao dịch nhiều tốn phí | Chỉ trade khi có tín hiệu rõ |
Chiến Lược Cơ Bản
1. Theo Xu Hướng (Trend Following)
VN30 đang uptrend (trên MA20) → Long. VN30 đang downtrend → Short.
Kiểm tra xu hướng trên Soi Kèo Vimo.
2. Hedging (Bảo Hiểm Danh Mục)
Bạn có danh mục cổ phiếu → sợ thị trường giảm → Short VN30F để "bù" lỗ.
Giống mua bảo hiểm cho portfolio.
3. Scalping (Giao Dịch Ngắn)
Mua/bán trong vài phút đến vài giờ. Cần kinh nghiệm và quản lý rủi ro chặt. Không khuyến khích cho người mới.
VN30 Gồm Những Mã Nào?
VN30 là chỉ số của 30 cổ phiếu có vốn hoá và thanh khoản lớn nhất sàn HOSE. Top 10 mã chiếm ~70% tỷ trọng:
| # | Mã | Tên | Tỷ trọng | Ngành |
|---|---|---|---|---|
| 1 | VCB | Vietcombank | 10% | Ngân hàng |
| 2 | FPT | FPT Corp | 8% | Công nghệ |
| 3 | VHM | Vinhomes | 7% | BĐS |
| 4 | VIC | Vingroup | 6% | Tập đoàn |
| 5 | BID | BIDV | 5% | Ngân hàng |
| 6 | HPG | Hoà Phát | 5% | Thép |
| 7 | CTG | Vietinbank | 4% | Ngân hàng |
| 8 | MWG | MWG | 4% | Bán lẻ |
| 9 | TCB | Techcombank | 4% | Ngân hàng |
| 10 | MSN | Masan | 3% | FMCG |
Insight: Ngân hàng chiếm ~35% VN30 → khi ngân hàng tốt, VN30F tăng. VCB + FPT + VHM chiếm 25% → đây là 3 mã "dẫn dắt" phái sinh. Khi trade VN30F, thực chất bạn đang bet lên/xuống nhóm cổ phiếu này.
Basis và Contango — Hiểu Giá Phái Sinh
Basis = Giá VN30F - Giá VN30 (spot)
| Basis | Ý nghĩa | NĐT nên |
|---|---|---|
| Dương (premium) | Thị trường kỳ vọng TĂNG | Đa số thời gian, bình thường |
| Âm (discount) | Thị trường kỳ vọng GIẢM hoặc đang sợ | Cẩn thận, có thể có sell-off |
| Rất âm (< -5 điểm) | Panic selling, thị trường hoảng thoáng | Cơ hội mua ngắn hạn (mean reversion) |
Khi giao dịch, luôn kiểm tra basis trước khi đặt lệnh. Basis quá dương (> 10 điểm) → phí "gia nhập" đắt, nên đợi basis thu hẹp.
Quản Lý Rủi Ro — Quy Tắc Sống Còn
Phái sinh có thể khiến bạn MẤT HẾT VỐN nếu không tuân thủ kỷ luật. 5 quy tắc sống còn:
Quy tắc 1: Position Sizing. Không bao giờ dùng quá 30% tổng vốn cho phái sinh. Nếu có 100 triệu → tối đa 30 triệu cho phái sinh, 70 triệu giữ tiền mặt/CK spot.
Quy tắc 2: Stop Loss. ĐẶT TRƯỚC KHI MỞ VỊ THẾ. Tối đa lỗ 2% tổng vốn/giao dịch. Nếu có 30 triệu phái sinh → tối đa lỗ 600K/giao dịch → stop loss ở 6 điểm (6 × 100K).
Quy tắc 3: Không qua đêm khi chưa kinh nghiệm. Gap mở cửa (giá mở khác xa giá đóng hôm trước) có thể "phá" stop loss. Người mới nên intraday (mở và đóng trong ngày).
Quy tắc 4: Giữ margin buffer. Luôn giữ tiền trong TKPS = 200% margin ban đầu. Nếu ký quỹ 20 triệu → giữ 40 triệu trong tài khoản. Tránh bị margin call.
Quy tắc 5: Viết nhật ký giao dịch. Ghi lại chi tiết: lý do vào lệnh, điểm entry/exit, P&L, và cảm xúc lúc đặt lệnh. Review hàng tuần để rút kinh nghiệm. NĐT thành công LUÔN có trading diary — đây là công cụ cải thiện bản thân quan trọng nhất.
Xem thêm:
🛠️ Công Cụ Phân Tích Vimo
Áp dụng ngay kiến thức từ bài viết với các công cụ miễn phí:
Chia sẻ bài viết này
