Chính sách thuế mới Việt Nam 2026 bao gồm việc tăng mức giảm trừ gia cảnh TNCN lên 15,5 triệu đồng/tháng, bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh và tăng ngưỡng miễn thuế GTGT. Những thay đổi này nhằm hỗ trợ người có thu nhập thấp, doanh nghiệp nhỏ và tăng cường minh bạch trong quản lý thuế.

Chính Sách Thuế Việt Nam 2026: Những Thay Đổi Không Thể Bỏ Qua

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ thống chính sách thuế của Việt Nam, với hàng loạt sửa đổi, bổ sung tác động trực tiếp đến mọi đối tượng: từ người lao động, các hộ kinh doanh cá thể đến cả các doanh nghiệp lớn, nhỏ. Như Cú Kiểm Toán đã soi kỹ từng điều luật, những thay đổi này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh con số; chúng phản ánh tầm nhìn dài hạn về một nền kinh tế minh bạch, công bằng và bền vững hơn.

Nguồn tham khảo: Cú Kiểm Toán.

Giai đoạn 2024–2025, Chính phủ đã đẩy mạnh công cuộc cải cách thuế. Mục tiêu kép là vừa hỗ trợ nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ sau các biến động, vừa mở rộng dư địa ngân sách để đầu tư vào các lĩnh vực then chốt như hạ tầng, y tế và giáo dục. Ngày 24/4/2026, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thuế giá trị gia tăng, Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế tiêu thụ đặc biệt. Rất nhiều quy định trong đó sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Song song với Luật lớn này, nhiều nghị định và nghị quyết quan trọng khác cũng được ban hành và áp dụng từ năm 2026. Đơn cử là Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về giảm trừ gia cảnh, hay Nghị định 174/2025/NĐ-CP về việc tiếp tục giảm thuế GTGT. Những văn bản pháp luật này tạo thành một bức tranh tổng thể về cải cách thuế, khiến năm 2026 trở thành cột mốc điều chỉnh đồng loạt các sắc thuế chủ chốt: Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Thuế tiêu thụ đặc biệt và các quy định đối với hộ kinh doanh. Nắm vững những thay đổi này là chìa khóa để mỗi cá nhân và tổ chức có thể chủ động quản lý tài chính và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN): Giảm Trừ Tăng Mạnh, Ai Là Người Hưởng Lợi?

Thay đổi đáng chú ý nhất, tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động làm công ăn lương trên cả nước, chính là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh. Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ đối với người nộp thuế đã tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Không chỉ vậy, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được điều chỉnh từ 4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Những con số này sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Điều này có ý nghĩa gì? Theo phân tích từ Báo Thanh Niên, với mức giảm trừ gia cảnh mới này, một người độc thân có thu nhập 17 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế TNCN từ năm 2026. Đây là một sự khác biệt lớn so với trước đây, khi ở mức thu nhập này, họ đã phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Điều này giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho nhiều cá nhân có thu nhập trung bình ở các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, nơi chi phí sinh hoạt thường cao hơn.

Biểu thuế lũy tiến cũng được quy định lại với 5 bậc, thay vì 7 bậc như trước, với thuế suất từ 5% đến 35%. Đặc biệt, mức thuế suất cao nhất 35% sẽ áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng/tháng. Sự điều chỉnh này cho thấy xu hướng tinh gọn biểu thuế và tập trung đánh vào những người có thu nhập rất cao. Người lao động có thu nhập trung bình từ 12-20 triệu/tháng tại các khu công nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai hoặc các quận nội thành TP.HCM sẽ thấy số thuế phải nộp giảm đáng kể. Nhiều người thậm chí sẽ chuyển từ diện phải nộp sang không phải nộp hoặc được xếp vào bậc thuế thấp hơn.

Để giúp bạn dễ hình dung, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp bảng so sánh mức giảm trừ gia cảnh trước và sau năm 2026:

Những thay đổi này cho thấy Chính phủ đang nỗ lực điều chỉnh chính sách thuế để phù hợp hơn với thực tế tăng trưởng kinh tế và mức sống của người dân. Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức thuế TNCN của mình với công cụ tính thuế mới nhất của Cú Thông Thái để chuẩn bị tốt nhất cho năm 2026.

🦉 Cú nhận xét: Việc tăng mạnh giảm trừ gia cảnh là một động thái tích cực, giúp giảm bớt gánh nặng cho người lao động, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về việc kê khai chính xác để hưởng đúng quyền lợi.

Hộ Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán, Tăng Ngưỡng Miễn — Minh Bạch Hơn, Yêu Cầu Cao Hơn

Đối với hàng triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên cả nước, năm 2026 cũng mang đến một sự thay đổi mang tính cách mạng. Cụ thể, từ ngày 01/01/2026, phương pháp thuế khoán sẽ bị bãi bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, việc kê khai và nộp thuế sẽ chuyển sang dựa trên doanh thu thực tế và dữ liệu quản lý của cơ quan thuế. Đây là một bước đi mạnh mẽ nhằm tăng cường tính minh bạch và công bằng trong quản lý thuế, giảm thiểu tình trạng thất thu thuế từ khu vực kinh tế phi chính thức.

Cùng với việc bỏ thuế khoán, một tin vui là ngưỡng doanh thu năm không phải nộp thuế TNCN đối với hộ, cá nhân kinh doanh được tăng đáng kể từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Điều này có nghĩa là các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp TNCN và hàng hóa, dịch vụ của họ cũng thuộc diện không chịu thuế GTGT. Sự điều chỉnh này tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại các khu chợ truyền thống như chợ Bến Thành (TP.HCM), chợ Đồng Xuân (Hà Nội), cũng như các tiểu thương bán hàng online hay các cửa hàng tạp hóa nhỏ ở các tỉnh thành.

Những hộ kinh doanh có doanh thu còn thấp sẽ được giảm bớt gánh nặng thuế, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển. Ngược lại, những hộ có doanh thu lớn hơn sẽ buộc phải thay đổi thói quen, kê khai trung thực hơn, sử dụng hóa đơn điện tử và chấp nhận sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan thuế thông qua hệ thống dữ liệu. Nghị định 310/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 16/01/2026, đã tăng nặng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm về hóa đơn, đặc biệt là không lập hóa đơn hoặc lập hóa đơn sai thời điểm. Đây là một lời nhắc nhở rõ ràng về tầm quan trọng của việc tuân thủ.

Sự chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thực tế đòi hỏi các hộ kinh doanh phải chủ động hơn trong việc ghi chép sổ sách, quản lý chứng từ và làm quen với quy trình kê khai thuế mới. Bạn có thể tham khảo công cụ tính thuế hộ kinh doanh của Cú Thông Thái để hiểu rõ hơn về cách thức kê khai và quản lý thuế theo quy định mới, đảm bảo không bỏ lỡ bất kỳ nghĩa vụ hay quyền lợi nào.

Doanh Nghiệp Nhỏ, Siêu Nhỏ: Ngưỡng Miễn Thuế Linh Hoạt Theo Tình Hình Kinh Tế

Luật số 09/2026/QH16 đã sửa đổi quy định về ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Một điểm quan trọng là Luật này bãi bỏ ngưỡng cứng 500 triệu đồng/năm và trao quyền cho Chính phủ quy định "mức doanh thu năm" cụ thể được miễn TNCN, GTGT và TNDN. Mức này sẽ được điều chỉnh linh hoạt, căn cứ vào chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ.

Theo một số văn bản hướng dẫn hiện hành, cá nhân cư trú, hộ kinh doanh và các doanh nghiệp có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc diện không chịu thuế GTGT. Đồng thời, họ cũng được miễn thuế TNCN hoặc TNDN, tùy thuộc vào đối tượng. Điều này mang lại sự ổn định và hỗ trợ đáng kể cho hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động trên khắp cả nước, đặc biệt là tại các địa phương có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ như Cần Thơ, Hải Phòng. Nếu doanh thu của một doanh nghiệp giữ ở mức 1 tỷ đồng hoặc thấp hơn, họ sẽ được miễn hẳn thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định này, giúp giảm gánh nặng tài chính và tạo điều kiện tái đầu tư.

Chính sách này thể hiện sự linh hoạt của nhà nước trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ, xương sống của nền kinh tế. Nó giúp các doanh nghiệp này có thêm nguồn lực để vượt qua những khó khăn ban đầu và phát triển bền vững. Tuy nhiên, sự linh hoạt này cũng đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp cần liên tục cập nhật các nghị định, thông tư hướng dẫn của Chính phủ để nắm bắt chính xác ngưỡng doanh thu được miễn thuế trong từng giai đoạn cụ thể. Việc chủ động tìm hiểu thông tin sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thuế và duy trì sự tuân thủ pháp luật.

Thuế Gián Thu: GTGT, Tiêu Thụ Đặc Biệt, Đồ Uống Có Đường và Xăng Dầu

Không chỉ các sắc thuế trực tiếp, mà các loại thuế gián thu cũng có những điều chỉnh quan trọng trong năm 2026. Nghị định 174/2025/NĐ-CP tiếp tục giảm 2% thuế suất GTGT (từ 10% xuống 8%) cho một số nhóm hàng hóa và dịch vụ. Chính sách này nhằm mục đích kép: vừa hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, vừa kích thích tiêu dùng bằng cách giảm giá bán lẻ. Người tiêu dùng tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội sẽ hưởng lợi gián tiếp qua giá cả hàng hóa, dịch vụ thấp hơn, đặc biệt trong các ngành bán lẻ, ăn uống và du lịch.

Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt (TTĐB): Đánh Mạnh Hơn Vào Hàng Hóa Có Hại

Từ năm 2026, Luật thuế TTĐB mới sẽ có hiệu lực, tiếp tục đánh mạnh vào các mặt hàng được xem là có hại cho sức khỏe cộng đồng như thuốc lá, rượu bia. Luật giữ nguyên thuế suất tỷ lệ phần trăm 75% đối với thuốc lá và bổ sung một mức thuế tuyệt đối theo lộ trình từ 2027 đến 2031. Đối với rượu bia, thuế suất sẽ tăng 5% mỗi năm trong vòng 5 năm, bắt đầu từ năm 2027. Điều này thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe người dân và định hướng tiêu dùng lành mạnh hơn.

Đặc biệt, đồ uống có đường (nước giải khát có đường với hàm lượng >5g/100ml theo Tiêu chuẩn Việt Nam) cũng sẽ chịu thuế suất tiêu thụ đặc biệt. Mức thuế này là 8% từ năm 2027 và tăng lên 10% từ năm 2028. Chính sách này được kỳ vọng sẽ gián tiếp tác động đến thói quen tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ, khuyến khích sử dụng các sản phẩm ít đường hơn và góp phần giảm tỷ lệ béo phì, bệnh tiểu đường trong cộng đồng.

Chính Sách Thuế Với Xăng Dầu: Duy Trì Ổn Định

Về thuế bảo vệ môi trường, các chính sách hiện hành tiếp tục duy trì mức thuế 0 đồng/lít đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đồng thời, xăng cũng được áp thuế TTĐB 0%. Các mặt hàng xăng dầu này không phải kê khai, tính nộp GTGT nhưng vẫn được khấu trừ GTGT đầu vào. Những chính sách này góp phần ổn định giá nhiên liệu, một yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển và giá cả hàng hóa nói chung.

Tại Việt Nam, giá xăng RON 95 hiện ở mức 24.150 VND/lít (theo dữ liệu từ Perplexity, ngày 17/06/2026), một mức giá tương đối cạnh tranh so với các nước trong khu vực. Để có cái nhìn rõ hơn, hãy cùng Cú Kiểm Toán so sánh giá xăng cơ bản (VND/lít) tại Việt Nam và một số quốc gia lân cận:

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tối Ưu Lợi Ích Trong Giai Đoạn Mới

Những thay đổi trong chính sách thuế năm 2026 đặt ra nhiều cơ hội và thách thức. Để đảm bảo tuân thủ đúng luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính cá nhân hoặc doanh nghiệp, Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên tập trung vào ba bài học quan trọng sau:

1. Chủ Động Cập Nhật Mức Giảm Trừ Gia Cảnh TNCN

Nếu bạn là người lao động làm công ăn lương, hãy chắc chắn rằng bảng lương và hợp đồng lao động của mình đã được điều chỉnh theo mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026. Mức giảm trừ cho bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng sẽ giúp giảm đáng kể số thuế TNCN phải nộp. Đặc biệt, tại các doanh nghiệp lớn ở TP.HCM hay Hà Nội, bạn cần chủ động yêu cầu đơn vị trả thu nhập cập nhật các thông tin này để tránh bị khấu trừ thuế theo mức cũ. Nếu phát hiện sai sót, hãy yêu cầu điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026. Bạn có thể sử dụng công cụ tính lương NET của Cú Thông Thái để kiểm tra lại con số chính xác.

2. Chuyển Đổi Sang Kê Khai Thực Tế và Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử (Với Hộ Kinh Doanh)

Đối với hộ kinh doanh, việc bãi bỏ thuế khoán từ 01/01/2026 là một sự thay đổi lớn. Bạn cần ngay lập tức chuyển đổi từ "thói quen thuế khoán" sang kê khai dựa trên doanh thu thực tế. Điều này đòi hỏi bạn phải có hệ thống ghi chép sổ sách, quản lý chứng từ đầu vào và đầu ra một cách minh bạch, chính xác. Song song đó, việc sử dụng hóa đơn điện tử sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc. Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã quy định rõ về các mức xử phạt nặng hơn đối với hành vi không lập hoặc lập sai thời điểm hóa đơn. Đừng để mình đối mặt với những rủi ro không đáng có. Công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh của chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn từng bước.

3. Đánh Giá Lại Thói Quen Tiêu Dùng và Tối Ưu Chi Tiêu

Xu hướng tăng thuế đối với các sản phẩm có hại cho sức khỏe (rượu, bia, thuốc lá, nước ngọt có đường) sau năm 2026 là rõ ràng. Nếu bạn là người tiêu dùng các mặt hàng này, hãy chuẩn bị cho việc giá cả có thể tăng lên, ảnh hưởng đến chi tiêu hàng ngày. Đây cũng là một cơ hội để bạn đánh giá lại thói quen tiêu dùng của mình, hướng tới các sản phẩm lành mạnh hơn, không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp tối ưu chi phí trong dài hạn. Tại các thành phố lớn có mức tiêu thụ cao, tác động này sẽ càng rõ rệt.

🦉 Cú nhận xét: Việc chủ động nắm bắt thông tin và điều chỉnh hành vi là chìa khóa để mọi người Việt có thể tận dụng tối đa các quyền lợi giảm trừ, miễn giảm mà luật mới cho phép, đồng thời tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.

Kết Luận

Năm 2026 thực sự là một cột mốc quan trọng trong bức tranh chính sách thuế Việt Nam. Với việc nâng ngưỡng giảm trừ gia cảnh, loại bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, điều chỉnh thuế GTGT và siết chặt các loại thuế tiêu thụ đặc biệt, Chính phủ đang hướng tới một hệ thống thuế công bằng, minh bạch và hiệu quả hơn. Các thay đổi này không chỉ hỗ trợ nhóm thu nhập thấp và doanh nghiệp siêu nhỏ, mà còn thúc đẩy ý thức tuân thủ pháp luật và minh bạch tài chính trong toàn xã hội.

Việc chủ động tìm hiểu, cập nhật và áp dụng đúng các quy định mới là điều kiện tiên quyết để mỗi cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam có thể thích nghi, phát triển bền vững trong môi trường pháp lý mới. Đừng để những thay đổi này trở thành gánh nặng, mà hãy xem đó là cơ hội để tối ưu hóa quản lý tài chính của bạn.

Để luôn cập nhật và tính toán chính xác nghĩa vụ thuế của mình, hãy sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn. Cú Kiểm Toán luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên mọi hành trình thuế.