Chị Hiền đây, 62 tuổi, và nỗi lo chưa nguôi về tương lai các con

Chị Hiền đây, 62 tuổi, hưu trí đầu tư ở một thị trấn yên bình của Quảng Ninh. Nghe có vẻ thanh nhàn, phải không? Nhưng ít ai biết, ở tuổi này, tôi vẫn ngày đêm trăn trở về tài chính, không phải cho mình, mà là cho hai đứa con thơ dại, một đứa 5 tuổi và một đứa 8 tuổi. Chẳng ai ngờ, ở cái tuổi người ta nghĩ là nghỉ ngơi, tôi lại bắt đầu một hành trình làm mẹ đầy thử thách, kèm theo đó là áp lực tài chính không hề nhỏ.

Ước mơ lớn nhất của tôi là đảm bảo các con có một nền tảng vững chắc, đủ tiền ăn học đến năm 18 tuổi, và xa hơn nữa là tự do tài chính khi chúng trưởng thành. Nhưng để đạt được điều đó, trong bối cảnh thị trường biến động và lạm phát không ngừng, là một câu chuyện không hề dễ dàng. Nỗi sợ lớn nhất của tôi là không đủ tiền cho con học hành đến nơi đến chốn, không cho con một tương lai tốt đẹp như tôi hằng mong muốn.

🦉 Cú nhận xét: Nhiều người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi, vẫn đang phải đối mặt với gánh nặng tài chính cho con cháu, nhưng lại thiếu đi một chiến lược bảo vệ tài sản liên thế hệ rõ ràng. Điều này tạo ra rủi ro lớn cho cả gia đình.

Phong cách đầu tư của tôi trước đây là đầu tư tăng trưởng (Growth). Tôi thích cảm giác nhìn portfolio (danh mục đầu tư) xanh lá, hưng phấn khi thắng một deal đẹp. Nhưng từ khi có các con, ưu tiên của tôi đã thay đổi. Giờ đây, bảo toàn vốn và dòng cổ tức ổn định trở thành kim chỉ nam, dù tôi vẫn giữ một phần nhỏ cho những cơ hội tăng trưởng tiềm năng. Cuộc sống hưu trí của tôi, vì thế, không chỉ là an hưởng tuổi già, mà là một hành trình đầu tư và bảo vệ tài sản đầy trách nhiệm.

Những 'cú' đánh thức tôi: Rủi ro tài chính cá nhân tôi đã đối mặt

Trong 5 năm kinh nghiệm đầu tư, tôi đã chứng kiến nhiều thăng trầm của thị trường, và cũng tự mình rút ra không ít bài học xương máu. Những biến động kinh tế vĩ mô đã nhiều lần khiến tôi thót tim, nhưng cũng là động lực để tôi nghiêm túc hơn với việc bảo vệ tài sản cho thế hệ tương lai. Điều tôi nhận ra là: rủi ro tài chính cá nhân luôn hiện hữu, và chúng không chỉ ảnh hưởng đến hiện tại mà còn đe dọa trực tiếp đến tương lai của con cái chúng ta.

Tôi nhớ như in hồi VN-Index chạm đỉnh hơn 1500 điểm vào tháng 4/2022, tôi đã hưng phấn thế nào với danh mục cổ phiếu tăng trưởng. Nhiều mã cổ phiếu của tôi tăng vùn vụt, tưởng chừng như mình đã nắm giữ bí quyết làm giàu. Nhưng rồi, chỉ sau đó vài tháng, thị trường điều chỉnh mạnh mẽ, nhiều mã giảm sâu, khiến tài khoản của tôi cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Đó là lúc tôi nhận ra, dù thích 'growth' đến mấy, thì việc bảo toàn vốn cho con vẫn phải là ưu tiên số một, và sự đa dạng hóa là không thể thiếu.

Không chỉ thị trường chứng khoán, lãi suất ngân hàng cũng là một yếu tố khiến tôi lo lắng. Khi lãi suất tiết kiệm có lúc tụt xuống chỉ còn khoảng 3-4% vào năm 2023 (theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước), tôi thấy rõ ràng đồng tiền của mình mất giá nhanh chóng. Lạm phát thì vẫn ở mức cao hơn, khiến tiền gửi ngân hàng không đủ sức bám đuổi, nói gì đến việc tích lũy đủ chi phí học hành ngày càng đắt đỏ cho con trong tương lai. Tôi nhận ra, nếu chỉ trông cậy vào tiết kiệm truyền thống, mục tiêu tài chính của tôi cho con sẽ khó lòng đạt được.

Lạm phát và chi phí giáo dục: Hai gánh nặng không thể xem nhẹ

Giá cả mọi thứ đều leo thang. Từ sữa, bỉm cho đến học phí. Tôi tính toán cẩn thận: để con đủ tiền học đến 18 tuổi, mỗi năm cần trung bình 50 triệu cho một đứa, vị chi là 13 năm nữa tôi cần khoảng 650 triệu cho mỗi đứa con. Đó là chưa kể lạm phát sẽ làm con số này đội lên rất nhiều. Một sự thật đáng lo ngại là chi phí giáo dục ở Việt Nam, đặc biệt là các trường quốc tế hoặc chất lượng cao, tăng chóng mặt mỗi năm.

Tôi từng nghĩ, cứ có tiền là được. Nhưng không phải vậy. Có tiền mà không biết cách bảo vệ và sinh lời hiệu quả, thì nó cũng sẽ "bốc hơi" theo thời gian. Sự mong manh của tài sản khi đối mặt với lạm phát, biến động thị trường, hay những sự kiện bất ngờ trong cuộc đời chính là những rủi ro tài chính cá nhân mà bất kỳ ai cũng phải đối mặt, dù ở tuổi nào. Điều quan trọng là phải có chiến lược rõ ràng để đối phó với chúng.

Bài học xương máu từ gia đình và những người bạn: Khi tài sản không được bảo vệ

Trong quá trình tìm kiếm giải pháp cho riêng mình, tôi đã học được rất nhiều từ những câu chuyện của bạn bè và người thân. Có những bài học tôi phải tự trải qua, nhưng cũng có những bài học tôi rút ra được từ thất bại của người khác, giúp tôi tránh được những sai lầm tương tự. Tôi nhận ra rằng, dù mỗi người một hoàn cảnh, nhưng những rủi ro tài chính cơ bản và cách phòng vệ chúng lại có nhiều điểm chung.

Tôi có một người bạn tên Anh Khoa, 32 tuổi, hiện đang là kế toán tại Quận 7, TP.HCM. Anh Khoa có một con gái 4 tuổi và thu nhập khoảng 18 triệu đồng/tháng. Anh là hình mẫu điển hình của một người trẻ đang loay hoay với việc tối ưu chi tiêu và bảo vệ tài sản gia đình. Anh từng chia sẻ với tôi rằng, anh luôn nghĩ tiền gửi tiết kiệm là cách an toàn nhất để tích lũy cho con. Tuy nhiên, khi lãi suất ngân hàng biến động mạnh và thấp kỷ lục như năm 2023, anh mới nhận ra rằng số tiền tích lũy của mình không đủ sức theo kịp tốc độ tăng của học phí và chi phí sinh hoạt cho con.

Anh Khoa rất hoang mang. Anh không biết làm thế nào để đồng tiền của mình sinh lời hiệu quả hơn mà vẫn đảm bảo an toàn. Sau một lần tình cờ, anh tìm đến Công cụ Sức khỏe Tài chính của Cú Thông Thái. Anh Khoa đã nhập toàn bộ dữ liệu về thu nhập, chi tiêu, tài sản và nợ của mình. Kết quả bất ngờ hiện ra: anh có thể điều chỉnh 15% chi tiêu không cần thiết mỗi tháng, chuyển số tiền đó sang tích lũy dài hạn vào quỹ đầu tư cổ phiếu cổ tức và mua thêm một gói bảo hiểm nhân thọ cho con. Điều này giúp anh đỡ đi một gánh nặng lớn trong việc đảm bảo tương lai học vấn cho con gái.

🦉 Cú nhận xét: Câu chuyện của Anh Khoa cho thấy, việc đánh giá toàn diện sức khỏe tài chính cá nhân là bước đầu tiên và quan trọng nhất để nhận diện rủi ro và xây dựng chiến lược phù hợp. Nhiều người Việt vẫn chưa tận dụng hiệu quả các công cụ quản lý tài chính hiện đại.

Hay câu chuyện của chị Thuỷ, 45 tuổi, chủ một shop thời trang nhỏ ở Cầu Giấy, Hà Nội. Chị có hai con đang ở tuổi ăn học, thu nhập hàng tháng khoảng 25 triệu đồng. Chị Thuỷ từng nghĩ cứ kinh doanh tốt là tiền sẽ tự sinh sôi, không cần quá bận tâm đến việc đa dạng hóa tài sản. Nhưng rồi, một đợt dịch bệnh bùng phát, doanh thu cửa hàng giảm sút nghiêm trọng, thậm chí có thời điểm phải đóng cửa. Chị mới thấy sự mong manh của việc chỉ dựa vào một nguồn thu nhập duy nhất.

Chị Thuỷ nhận ra rằng việc không đa dạng hóa tài sản và nguồn thu nhập là một rủi ro cực lớn. Bài học này đã thúc đẩy chị tìm hiểu thêm về các kênh đầu tư khác như bất động sản cho thuê hay gửi tiền vào quỹ đầu tư để tạo ra nguồn thu nhập thụ động. Chị đã bắt đầu tìm hiểu và áp dụng những kiến thức này để xây dựng một kế hoạch tài chính vững chắc hơn cho gia đình mình, đảm bảo rằng ngay cả khi việc kinh doanh gặp khó khăn, các con chị vẫn có đủ chi phí sinh hoạt và học tập.

Hành trình tôi xây dựng bức tường chắn cho tương lai các con: 3 bước cụ thể

Từ những bài học đó, tôi đã bắt tay vào xây dựng một chiến lược bảo vệ tài sản liên thế hệ cho gia đình mình. Dù ở tuổi 62, tôi vẫn tin rằng không bao giờ là quá muộn để bắt đầu. Đây là 3 bước tôi đã thực hiện:

1. Đánh giá tổng thể và đặt mục tiêu rõ ràng

Bước đầu tiên, tôi đã ngồi lại, xem xét kỹ lưỡng toàn bộ tình hình tài chính của mình. Tôi ghi chép lại tất cả tài sản hiện có (tiền mặt, tiết kiệm, cổ phiếu, bất động sản, vàng), thu nhập từ lương hưu và đầu tư, cũng như các khoản chi tiêu hàng tháng. Tôi cũng tính toán cẩn thận mục tiêu tài chính cho các con: để con đủ tiền học đến 18 tuổi, mỗi năm cần trung bình 50 triệu cho một đứa, vị chi là 13 năm nữa tôi cần khoảng 650 triệu cho mỗi đứa con. Đó là con số chưa tính đến lạm phát.

Để có cái nhìn toàn cảnh và chính xác nhất, tôi đã dùng Công cụ Sức khỏe Tài chính của Cú Thông Thái. Công cụ này giúp tôi phân loại rõ ràng các khoản mục, đánh giá tỷ lệ tài sản/nợ, dòng tiền vào/ra, và từ đó nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu trong cấu trúc tài chính của mình. Nó không chỉ là những con số khô khan mà là một bức tranh sống động về tình hình tài chính của gia đình tôi, giúp tôi đặt ra các mục tiêu thực tế và có lộ trình cụ thể để đạt được chúng.

2. Cấu trúc lại danh mục đầu tư và bảo vệ

Với mục tiêu bảo toàn vốn và tạo thu nhập ổn định cho con, tôi đã thay đổi đáng kể cấu trúc danh mục đầu tư của mình. Từ chỗ chỉ tập trung vào cổ phiếu tăng trưởng, tôi đã chuyển sang một chiến lược đa dạng hóa hơn, bao gồm cả tài sản mang tính phòng thủ và tài sản tạo dòng tiền.

Tôi giữ một phần nhỏ vào cổ phiếu tăng trưởng như trước đây, nhưng tăng cường vào những mã cổ phiếu của các doanh nghiệp đầu ngành có lịch sử trả cổ tức ổn định. Đồng thời, tôi bổ sung thêm các quỹ mở, trái phiếu chính phủ và một phần nhỏ vào vàng hay bất động sản nhỏ lẻ có khả năng cho thuê. Sự đa dạng hóa này giúp giảm thiểu rủi ro khi một loại tài sản nào đó biến động mạnh. Chiến lược này không chỉ giúp tôi giảm bớt lo lắng mà còn tạo ra một dòng tiền ổn định hơn để chi trả cho các nhu cầu hàng ngày và tích lũy cho giáo dục của các con.

Một điều quan trọng nữa là tôi đã bắt đầu tìm hiểu về cách lập di chúc sớm và rõ ràng. Dù các con còn nhỏ, nhưng tôi hiểu rằng việc này sẽ đảm bảo tài sản không bị tranh chấp hay hao hụt khi có biến cố. Đây chính là một hình thức bảo vệ tài sản liên thế hệ, dù tôi chưa cần đến các cấu trúc phức tạp như Trust hay Holding Gia đình như các gia tộc lớn.

3. Tối ưu dòng tiền và tạo nguồn thu nhập thụ động

Tôi luôn cố gắng tối ưu hóa dòng tiền từ lương hưu và các khoản đầu tư. Với việc phân bổ lại danh mục, tôi nhận được dòng cổ tức đều đặn từ cổ phiếu và lãi suất từ trái phiếu, quỹ mở. Tôi cũng đã tìm hiểu thêm về việc đầu tư vào các kênh tạo thu nhập thụ động khác, như cho thuê một phần bất động sản nhỏ mà tôi sở hữu.

Để đưa ra những quyết định kịp thời và chính xác, tôi luôn theo dõi Dashboard Vĩ Mô của Cú Thông Thái. Dashboard này cung cấp cái nhìn tổng quan về các chỉ số kinh tế quan trọng như lạm phát, lãi suất, giá vàng, biến động VN-Index. Nhờ đó, tôi có thể nắm bắt xu hướng thị trường, điều chỉnh danh mục đầu tư cho phù hợp, và đưa ra những quyết định sáng suốt để bảo vệ và phát triển tài sản cho tương lai các con.

Dưới đây là một phần bản kế hoạch tài chính mà tôi tự xây dựng cho các con, với sự hỗ trợ từ các công cụ của Cú Thông Thái. Tôi luôn tâm niệm, tài sản không chỉ là tiền bạc, mà còn là sự an tâm cho tương lai con cháu.

Lời gửi gắm từ một người mẹ 62 tuổi: Đừng chờ đợi!

Ở tuổi 62, tôi hiểu rõ giá trị của thời gian và tầm quan trọng của sự chuẩn bị. Dù đã đi qua nửa cuộc đời, gánh nặng và niềm vui làm mẹ của hai đứa con nhỏ đã tiếp thêm động lực để tôi không ngừng học hỏi và hành động. Đừng nghĩ rằng bảo vệ tài sản liên thế hệ là chuyện xa vời, chỉ dành cho những gia tộc giàu có hay những người trẻ tuổi bắt đầu sự nghiệp. Đó là trách nhiệm và cơ hội cho bất kỳ ai muốn đảm bảo một tương lai vững chắc cho con cháu mình, bất kể tuổi tác hay hoàn cảnh.

Nỗi lo không đủ tiền cho con học hành, hay tài sản bị hao hụt vì những biến động thị trường, là nỗi lo chung của nhiều bậc phụ huynh. Nhưng tôi tin rằng, với một kế hoạch rõ ràng, sự kiên trì và tận dụng đúng công cụ, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một bức tường chắn vững chắc cho tương lai của thế hệ sau. Hãy bắt đầu ngay hôm nay, đừng chờ đợi!

Bạn có thể tự kiểm tra ngay sức khỏe tài chính của mình và tìm hiểu thêm về các chiến lược bảo vệ tài sản. Tìm hiểu thêm về quản lý tài sản gia tộc tại cuthongthai.vn/gia-toc.