Thuế thừa kế theo Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026) vẫn áp dụng thuế suất 10% nhưng nâng ngưỡng miễn thuế từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Điều chỉnh này giúp giảm số lượng hồ sơ phải nộp thuế cho các tài sản giá trị nhỏ, đồng thời yêu cầu cá nhân lập kế hoạch tài sản cẩn thận để tối ưu nghĩa vụ thuế và tránh những bất ngờ về tài chính.

Ngày 01/7/2026 sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam. Đây là thời điểm Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15 (gọi tắt là Luật 109) chính thức có hiệu lực.

Một trong những điểm được Cú Kiểm Toán "soi kỹ" nhất chính là quy định về thuế đối với thu nhập từ thừa kế. Liệu bạn sẽ phải nộp ít thuế hơn hay nhiều hơn khi nhận tài sản thừa kế? Thay đổi này tác động thế nào đến kế hoạch tài chính và tài sản của gia đình bạn? Hãy cùng phân tích từng con số cụ thể.

Luật 109/2025: Những Thay Đổi Trọng Yếu Về Thuế Thừa Kế

Trước khi Luật 109 ra đời, việc tính thuế thu nhập cá nhân từ nhận thừa kế được căn cứ theo Luật Thuế TNCN 2007, cùng với các văn bản hướng dẫn chi tiết như Thông tư 111/2013/TT-BTC và Thông tư 92/2015/TT-BTC. Các văn bản này quy định thuế suất 10% và ngưỡng chịu thuế là phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 10 triệu đồng cho mỗi lần nhận.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Tuy nhiên, Luật 109/2025/QH15 đã mang đến một sự điều chỉnh đáng chú ý tại Điều 18. Thuế suất 10% vẫn được giữ nguyên, nhưng ngưỡng miễn thuế đã được tăng gấp đôi. Kể từ 01/7/2026, chỉ phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh mới chịu thuế. Đây là một thay đổi có ý nghĩa, đặc biệt trong bối cảnh giá cả sinh hoạt và tài sản đã tăng đáng kể trong gần hai thập kỷ qua.

Ví dụ, trong bối cảnh giá cả thị trường liên tục biến động, một lít xăng RON 95 tại Việt Nam hiện ở mức 24.150 VND (theo dữ liệu tháng 6/2026). Con số này cao hơn mức trung bình 22.060 VND/lít tại Việt Nam nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với Singapore (49.237 VND/lít) hay Lào (41.338 VND/lít). Việc tăng ngưỡng miễn thuế từ 10 triệu lên 20 triệu đồng phản ánh một nỗ lực của Nhà nước nhằm điều chỉnh chính sách thuế cho phù hợp với sức mua thực tế của đồng tiền và giảm gánh nặng cho người dân trong các giao dịch có giá trị nhỏ. Theo phân tích của Bộ Tài chính, điều này sẽ giúp cắt giảm hàng chục nghìn hồ sơ thuế nhỏ lẻ mỗi năm, giảm tải cho cơ quan thuế và tiết kiệm chi phí tuân thủ cho người dân [2][3].

So sánh nhanh: Luật cũ và Luật 109 về thuế thừa kế

Để bạn dễ hình dung, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp bảng so sánh chi tiết dưới đây:

🦉 Cú nhận xét: Việc tăng ngưỡng chịu thuế từ 10 triệu lên 20 triệu đồng, dù không thay đổi thuế suất, là một bước tiến quan trọng. Nó không chỉ giúp giảm gánh nặng hành chính cho cả người dân và cơ quan thuế mà còn phản ánh sát hơn thực tế kinh tế, khi giá trị tài sản đã tăng cao. Các giao dịch thừa kế nhỏ lẻ sẽ không còn phải bận tâm đến nghĩa vụ thuế, tiết kiệm thời gian và công sức.

Thừa Kế Tài Sản Lớn Tại Đô Thị: Phải Nộp Bao Nhiêu Thuế Với Luật Mới?

Để minh họa rõ hơn tác động của Luật 109, Cú Kiểm Toán sẽ cùng bạn xem xét một trường hợp thực tế về thừa kế bất động sản tại TP.HCM, nơi giá trị tài sản thường rất lớn.

Case Study 1: Chị Lan thừa kế nhà tại TP.HCM

Chị Lan, 32 tuổi, hiện là kế toán tại một công ty nước ngoài ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM, có một con nhỏ 4 tuổi. Vào năm 2027, gia đình chị quyết định chia thừa kế một căn nhà có giá trị thẩm định là 8 tỷ đồng cho hai người con. Chị Lan được hưởng 1/2 giá trị, tức là 4 tỷ đồng.

Ban đầu, chị Lan khá băn khoăn về số thuế phải nộp. Chị đã nghe nói Luật mới có nhiều thay đổi nhưng không chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến mình ra sao. Chị mở ngay công cụ Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái để kiểm tra. Chị nhập giá trị tài sản nhận thừa kế là 4.000.000.000 đồng.

Cách tính thuế theo Luật cũ (giả định vẫn áp dụng):

Theo quy định cũ, phần giá trị thừa kế vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần nhận sẽ chịu thuế 10% [4].

Cách tính thuế theo Luật 109 (từ 01/7/2026):

Căn cứ Điều 18 Luật 109, ngưỡng chịu thuế đã tăng lên 20 triệu đồng [1][3].

Kết quả từ công cụ của Cú Thông Thái khớp với tính toán của chị Lan. Trong trường hợp này, chị Lan sẽ tiết kiệm được 1.000.000 VNĐ tiền thuế so với luật cũ. Dù con số này không quá lớn so với tổng giá trị tài sản 4 tỷ đồng, nhưng việc hiểu rõ quy định giúp chị Lan tự tin hơn khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Tác động thực tiễn với người dân TP.HCM, Hà Nội

Đối với các tài sản có giá trị lớn như bất động sản tại các đô thị trọng điểm như TP.HCM hay Hà Nội, việc điều chỉnh ngưỡng miễn thuế từ 10 triệu lên 20 triệu đồng chỉ có ý nghĩa kỹ thuật. Sự chênh lệch về số thuế phải nộp là không đáng kể. Tuy nhiên, thay đổi này lại cực kỳ quan trọng đối với các tài sản có giá trị nhỏ hơn, chẳng hạn như tiền gửi tiết kiệm dưới 50-100 triệu đồng, hoặc cổ phiếu nhỏ lẻ. Rất nhiều trường hợp này sẽ không còn phải nộp thuế nữa, giúp đơn giản hóa thủ tục và giảm gánh nặng cho người dân [2][3].

Kế Hoạch Tài Sản Hiệu Quả Dưới Ánh Sáng Luật 109

Luật 109/2025 không chỉ là một thay đổi về con số mà còn là lời nhắc nhở cho mỗi cá nhân về tầm quan trọng của việc lập kế hoạch tài chính và tài sản. Việc chủ động tìm hiểu và áp dụng các quy định mới sẽ giúp bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp và hiệu quả. Cú Kiểm Toán luôn khuyến nghị bạn nên có cái nhìn tổng thể về tài sản và dòng tiền của mình.

Case Study 2: Anh Minh và kế hoạch phân chia tài sản tài chính

Anh Minh, 45 tuổi, là chủ một shop thời trang tại Cầu Giấy, Hà Nội. Anh có 2 con và sở hữu một khoản tiền tiết kiệm 800 triệu đồng cùng một danh mục cổ phiếu trị giá 500 triệu đồng. Anh muốn để lại cho mỗi người con 400 triệu tiền mặt và một phần cổ phiếu tương đương 250 triệu đồng.

Anh Minh đã tìm đến công cụ Di Chúc Builder của Cú Thông Thái để phác thảo di chúc, đồng thời kiểm tra nghĩa vụ thuế phát sinh. Anh nhận ra rằng nếu chuyển giao một lần toàn bộ số tiền 400 triệu cho mỗi con, số thuế phải nộp sẽ là (400 triệu - 20 triệu) x 10% = 38 triệu đồng/người. Tương tự với cổ phiếu.

Tuy nhiên, công cụ Di Chúc Builder và các hướng dẫn của Cú Thông Thái gợi ý rằng anh có thể cân nhắc các phương án phân chia theo từng đợt, nếu phù hợp với ý định và mục tiêu sử dụng tài sản của con cái, để tối ưu hóa việc tận dụng ngưỡng miễn thuế 20 triệu đồng. Ví dụ, nếu anh chuyển tiền làm 2 lần, mỗi lần 200 triệu đồng, mỗi lần nhận chỉ cần nộp (200 triệu - 20 triệu) x 10% = 18 triệu đồng. Tổng cộng 36 triệu đồng/người, tiết kiệm được 2 triệu đồng tiền thuế cho mỗi người con chỉ bằng cách lập kế hoạch thời gian chuyển giao phù hợp.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế

Từ những phân tích và ví dụ trên, Cú Kiểm Toán có ba lời khuyên chính để bạn chuẩn bị tốt nhất cho các giao dịch thừa kế trong tương lai:

Xu Hướng Chính Sách Thuế Mới: Đơn Giản Hóa Và Bảo Vệ Người Nộp Thuế

Luật 109/2025 không chỉ tập trung vào thuế thừa kế mà còn thể hiện một xu hướng chính sách rộng lớn hơn của nhà nước nhằm đơn giản hóa thủ tục và giảm gánh nặng thuế cho người dân. Theo thông tin từ LuatVietnam và Thư viện Pháp luật, Luật này còn có các điểm nổi bật khác như:

Những điều chỉnh này đều hướng đến mục tiêu nới lỏng nghĩa vụ thuế đối với cá nhân, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Việc nâng ngưỡng thừa kế lên 20 triệu đồng là một phần trong gói giải pháp này, nhằm phù hợp với mặt bằng thu nhập và giá tài sản trong giai đoạn 2026–2030 [3].

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 109/2025 là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách thuế tại Việt Nam. Đối với thu nhập từ thừa kế, việc giữ nguyên thuế suất 10% nhưng tăng gấp đôi ngưỡng miễn thuế lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh mang lại cả thách thức và cơ hội. Thách thức nằm ở việc cần phải cập nhật kiến thức và lập kế hoạch kỹ lưỡng, đặc biệt với các tài sản giá trị lớn.

Cơ hội nằm ở việc giảm thiểu gánh nặng hành chính cho các giao dịch nhỏ và khả năng tối ưu hóa nghĩa vụ thuế thông qua việc lập kế hoạch tài chính chủ động. Cú Kiểm Toán khuyến nghị bạn nên chủ động tìm hiểu các thay đổi, sử dụng các công cụ hỗ trợ như Máy Tính Thừa Kế và các tài liệu hướng dẫn tại Cú Thông Thái để đảm bảo tuân thủ đúng luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính của mình.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.