Thuế thừa kế theo Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 là 10% trên phần giá trị tài sản vượt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Luật mới, có hiệu lực từ 01/07/2026, nới rộng ngưỡng miễn thuế so với quy định cũ 10 triệu đồng, nhưng nhiều người vẫn mắc sai lầm trong kê khai và tính toán.

Giới Thiệu: Đừng Để Tài Sản Thừa Kế Thành Gánh Nặng Thuế

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, mang số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2026. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc cập nhật chính sách thuế, phù hợp với mặt bằng thu nhập và cấu trúc kinh tế hiện đại của Việt Nam. Với tư cách là một phần của hệ sinh thái Cú Kiểm Toán, chúng tôi nhận thấy các quy định mới về thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng đặc biệt được quan tâm.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Trong văn hóa Việt Nam, tài sản thừa kế thường được xem là của để dành cho thế hệ sau. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn khá mơ hồ về nghĩa vụ thuế liên quan. Việc không nắm rõ luật có thể dẫn đến những sai lầm tốn kém, đặc biệt khi giá trị bất động sản tại các thành phố lớn như TP.HCM hay Hà Nội tăng nhanh chóng. Theo các báo cáo thị trường, giá bất động sản tại TP.HCM đã tăng bình quân 8–10%/năm giai đoạn 2022–2025, làm cho việc tính toán thuế thừa kế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

🦉 Cú nhận xét: Việc hiểu đúng Luật 109/2025/QH15 sẽ giúp người dân tránh được các rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có. Đừng chủ quan với các khoản thừa kế, dù là từ người thân ruột thịt.

Luật Thuế TNCN 109/2025: Quy Định Mới Về Thuế Thừa Kế

Điều 18 của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật 109/2025/QH15) đã đưa ra những quy định rõ ràng về thuế suất và cách tính thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng. Mục tiêu chính của luật mới là đơn giản hóa biểu thuế, mở rộng cơ sở thuế nhưng đồng thời nâng ngưỡng chịu thuế để giảm gánh nặng cho người thu nhập thấp.

Thuế suất và Căn cứ tính thuế

Theo Luật 109/2025/QH15, thuế suất áp dụng cho thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú vẫn là 10%. Tuy nhiên, điểm cải tiến đáng chú ý nằm ở ngưỡng chịu thuế. Thu nhập tính thuế sẽ được xác định bằng phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng theo từng lần phát sinh. Điều này có nghĩa là mỗi khi bạn nhận một khoản thừa kế hoặc quà tặng, bạn chỉ phải đóng thuế trên phần giá trị vượt quá 20 triệu đồng của khoản đó, chứ không phải tổng giá trị tài sản bạn nhận được trong cả năm.

Thời điểm tính thuế

Luật cũng quy định rõ ràng về thời điểm tính thuế để tránh sự nhập nhằng:

Việc xác định đúng thời điểm này rất quan trọng để tránh các khoản phạt chậm nộp. Ví dụ, một cá nhân ở TP.HCM nhận thừa kế căn nhà trị giá 5 tỷ đồng vào năm 2027. Phần giá trị chịu thuế sẽ là 5 tỷ – 20 triệu = 4,98 tỷ đồng. Khi đó, thuế phải nộp là 4,98 tỷ x 10% = 498 triệu đồng (chưa kể các chi phí khác).

So Sánh: Luật Mới (109/2025) Với Luật Cũ (2007) Về Thuế Thừa Kế

Để thấy rõ sự thay đổi, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp các điểm khác biệt cơ bản giữa Luật Thuế TNCN 2007 (và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 111/2013/TT-BTC, Thông tư 92/2015/TT-BTC) và Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15). Sự thay đổi lớn nhất chính là ngưỡng chịu thuế, điều này có tác động trực tiếp đến số tiền thuế mà người dân phải nộp.

Như vậy, về cơ bản, thuế suất vẫn giữ nguyên ở mức 10%. Tuy nhiên, việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng là một tin tốt, giúp nhiều khoản thừa kế nhỏ không phải chịu thuế, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn hoặc với các tài sản có giá trị không quá cao. Đây là một động thái của Bộ Tài chính nhằm giảm thủ tục hành chính và hỗ trợ người dân.

4 Sai Lầm Thường Gặp Của Người Việt Với Thuế Thừa Kế

Dù có sự điều chỉnh theo hướng có lợi hơn, thực tế cho thấy rất nhiều người Việt Nam vẫn mắc phải các sai lầm cơ bản khi đối mặt với thuế thừa kế. Những sai lầm này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn có thể dẫn đến các rắc rối pháp lý không đáng có.

1. Nhầm lẫn giữa phí trước bạ, lệ phí đăng bộ và thuế thu nhập cá nhân

Đây là sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt khi thừa kế nhà đất. Nhiều người dân ở Hà Nội, TP.HCM cho rằng chỉ cần nộp lệ phí trước bạ và phí sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) là hoàn tất. Tuy nhiên, thuế TNCN từ thừa kế là một nghĩa vụ riêng biệt. Các VPĐKĐĐ thường yêu cầu người dân phải có chứng từ đã nộp thuế TNCN đối với trường hợp thừa kế nhà đất thuộc diện chịu thuế trước khi thực hiện thủ tục sang tên. Việc bỏ qua khoản thuế này sẽ khiến quá trình đăng ký bị đình trệ.

2. Cho rằng thừa kế trong gia đình "không bao giờ bị đánh thuế"

Tâm lý "tài sản gia đình" khiến không ít người tin rằng việc thừa kế giữa vợ, chồng, cha mẹ, con cái sẽ được miễn thuế hoàn toàn. Theo Bộ luật Dân sự 2015, các mối quan hệ này thuộc hàng thừa kế thứ nhất, nhưng điều này không đồng nghĩa với miễn thuế TNCN. Luật thuế chỉ miễn trong một số trường hợp cụ thể, còn lại vẫn phải xác định thu nhập tính thuế theo ngưỡng 20 triệu đồng của Luật 109/2025/QH15. Ví dụ, nếu bạn nhận thừa kế một tài sản trị giá 500 triệu đồng từ bố mẹ, bạn vẫn phải đóng thuế trên 480 triệu đồng.

3. Không phân biệt thời điểm tính thuế, dễ bị phạt chậm nộp

Luật 109/2025/QH15 quy định rõ thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế hoặc nhận quà tặng, chứ không phải thời điểm sang tên sổ đỏ/sổ hồng hay thời điểm bán tài sản. Nhiều người thường chỉ quan tâm đến thời điểm làm thủ tục giấy tờ, bỏ qua mốc thời gian nhận thực tế. Việc chậm kê khai và nộp thuế có thể dẫn đến các khoản phạt chậm nộp, ảnh hưởng đến các giao dịch tài chính sau này như vay ngân hàng tại Vietcombank, BIDV hoặc Techcombank.

4. Không lưu ý ngưỡng 20 triệu đồng theo từng lần phát sinh

Sai lầm này xuất phát từ việc không hiểu rõ quy định "theo từng lần phát sinh". Nhiều cá nhân thường cộng dồn tổng giá trị các khoản thừa kế trong năm để tính toán, thay vì xem xét từng khoản riêng lẻ. Ví dụ, một người ở Đà Nẵng nhận hai khoản thừa kế tiền mặt: khoản thứ nhất 18 triệu đồng và khoản thứ hai 25 triệu đồng vào hai thời điểm khác nhau. Theo luật mới:

Nếu tính gộp hai khoản này (43 triệu đồng) và trừ đi 20 triệu đồng, bạn sẽ tính thừa thuế. Vì vậy, xác định đúng "từng lần phát sinh" là cực kỳ quan trọng.

Bài Học Cho Người Chuẩn Bị Nhận Hoặc Chuyển Giao Thừa Kế

Để tránh những sai lầm nêu trên và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên có sự chuẩn bị và hiểu biết kỹ lưỡng. Đây là 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp mà bạn có thể áp dụng ngay:

1. Lập Kế Hoạch Tài Chính & Thừa Kế Sớm

Đối với các gia đình có tài sản lớn, đặc biệt là bất động sản tại các khu vực trung tâm như quận 1, quận 3 (TP.HCM) hay quận Hoàn Kiếm (Hà Nội), việc lập di chúc và kế hoạch chuyển giao tài sản sớm là rất cần thiết. Kế hoạch hóa giúp bạn chủ động trong việc phân chia tài sản, xác định rõ từng khoản thừa kế để tính toán thuế chính xác, và thậm chí là tối ưu hóa cấu trúc chuyển giao để giảm thiểu gánh nặng thuế trong khuôn khổ pháp luật. Việc phân chia tài sản thành nhiều khoản nhỏ hơn (nếu phù hợp với mục đích và pháp luật) có thể giúp tận dụng ngưỡng miễn thuế 20 triệu đồng/lần.

2. Hiểu Rõ Quy Định "Theo Từng Lần Phát Sinh" và Thời Điểm Tính Thuế

Như Cú Kiểm Toán đã phân tích, việc nhận nhiều khoản thừa kế trong năm nhưng tại các thời điểm khác nhau sẽ được tính thuế độc lập, căn cứ vào ngưỡng 20 triệu đồng cho mỗi lần. Hãy ghi chép cẩn thận thời điểm và giá trị của từng khoản thừa kế hoặc quà tặng để kê khai chính xác. Việc này giúp bạn không bị tính sai thuế, tránh nộp thừa hoặc bị phạt chậm nộp.

3. Tham Khảo Chuyên Gia và Sử Dụng Công Cụ Hỗ Trợ

Trước khi thực hiện các giao dịch thừa kế, tặng cho tài sản, hãy tham khảo ý kiến từ các chuyên gia thuế, luật sư. Họ sẽ giúp bạn phân biệt rõ ràng giữa các loại phí (phí trước bạ, lệ phí) và thuế thu nhập cá nhân, đảm bảo bạn tuân thủ đúng quy định pháp luật. Ngoài ra, bạn có thể dễ dàng kiểm tra nghĩa vụ thuế thừa kế của mình bằng cách sử dụng Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái. Công cụ này sẽ giúp bạn nhập giá trị tài sản và nhanh chóng ước tính số thuế phải nộp, dựa trên các quy định mới nhất của Luật 109/2025/QH15. Bạn chỉ mất vài phút để có được thông tin chính xác.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15) với hiệu lực từ 01/07/2026 đã mang đến những thay đổi quan trọng trong quy định về thuế thừa kế, quà tặng, đặc biệt là việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 20 triệu đồng/lần. Tuy nhiên, sự phức tạp trong việc xác định thời điểm tính thuế và hiểu rõ quy định "từng lần phát sinh" vẫn là thách thức lớn đối với nhiều người dân. Để tránh các sai lầm không đáng có và đảm bảo tuân thủ pháp luật, việc chủ động tìm hiểu, lập kế hoạch tài chính sớm và sử dụng các công cụ hỗ trợ như của Cú Thông Thái là vô cùng cần thiết. Đừng để tài sản quý giá của bạn trở thành gánh nặng thuế không đáng có.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn