Quy định kế toán thuế mới 2025-2026 là những điều chỉnh quan trọng tại Việt Nam, tập trung số hóa quản lý, nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh lên 500 triệu/năm, và tăng giảm trừ gia cảnh cá nhân. Doanh nghiệp cũng phải tuân thủ chế độ kế toán mới.

Giới Thiệu: Kỷ Nguyên Thuế Mới Đã Gõ Cửa

Cú Kiểm Toán xin chào! Từ năm tài chính 2025–2026, hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam đang trải qua một đợt điều chỉnh lớn, không phải là chuyện nhỏ. Đây không chỉ là vài con số sửa đổi, mà là một cuộc chuyển mình toàn diện, ảnh hưởng đến tất cả: từ hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân làm công ăn lương đến các tập đoàn, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh tế số [1][4][6].

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt liên tục biến động – ví dụ, giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.330 VND/lít (tính đến 10/06/2026), trong khi các nước lân cận như Thái Lan là 34.125 VND/lít hay Singapore lên đến 49.088 VND/lít – việc các chính sách thuế được điều chỉnh là một điểm mấu chốt. Các thay đổi này không chỉ giúp giảm gánh nặng cho một số nhóm, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về sự minh bạch và tuân thủ cho toàn bộ "hội" người Việt [1][4][5].

🦉 Cú nhận xét: Hiểu rõ bối cảnh và tác động của những quy định mới này là yếu tố sống còn. Nó giúp bạn tối ưu nghĩa vụ thuế, tránh các khoản phạt không đáng có, và thậm chí tận dụng cơ hội tiết kiệm chi phí. Đừng để mình lạc hậu trong cuộc chơi này!

Những Thay Đổi Trọng Yếu Từ Năm 2026: Cơ Chế Mới, Ngưỡng Mới

Giai đoạn 2025–2026, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế tập trung vào ba trụ cột chính: số hóa quản lý thuế, nới lỏng một số ngưỡng chịu thuế cho người thu nhập thấp, và siết chặt quy định với kinh doanh online, xuyên biên giới [1][4][6]. Đây là bức tranh tổng thể bạn cần nắm.

Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán, Nâng Ngưỡng Miễn Thuế Lên 500 Triệu Đồng/Năm

Một trong những thay đổi gây sốc nhất là việc bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ 01/01/2026. Thay vào đó, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang cơ chế kê khai theo doanh thu thực tế và dữ liệu quản lý theo Luật Quản lý thuế [1][4]. Tức là, mọi hoạt động thu chi của bạn phải có chứng từ, hóa đơn rõ ràng, và sổ sách ghi chép đầy đủ. Hãy tưởng tượng bạn đang điều hành một doanh nghiệp nhỏ, giờ đây bạn phải có một hệ thống kế toán cơ bản, không còn được "khoán gọn" nữa.

Tin vui là, theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm [4]. Điều này có nghĩa là rất nhiều hộ kinh doanh nhỏ ở các quận ngoại thành Hà Nội, TP Thủ Đức, Bình Chánh (TP.HCM) với doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ thoát nghĩa vụ thuế TNCN. Tuy nhiên, nếu doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, bạn sẽ phải tính thuế trên thu nhập thực tế (doanh thu – chi phí) với thuế suất 15% hoặc 17% tùy ngành nghề [4]. Đây là lúc cần minh bạch chi phí để giảm thuế.

Cá Nhân Làm Công Ăn Lương: Giảm Trừ Gia Cảnh Tăng Đáng Kể

Nếu bạn là người làm công ăn lương, đây là thông tin quan trọng nhất: Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh cho thuế TNCN được điều chỉnh từ kỳ tính thuế 2026 [1][4][5].

So với mức giảm trừ cũ, sự thay đổi này giúp người lao động tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội – nơi chi phí sinh hoạt cao – giảm đáng kể số thuế TNCN phải nộp. Đặc biệt, những người có 1-2 con nhỏ hoặc đang nuôi bố mẹ phụ thuộc sẽ cảm nhận rõ rệt lợi ích này. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy sự khác biệt.

Về quyết toán thuế TNCN năm 2025, các quy định hiện hành vẫn được áp dụng: tổ chức chi trả thu nhập nộp hồ sơ chậm nhất ngày 31/3/2026, còn cá nhân tự quyết toán thuế chậm nhất ngày 30/4/2026, có thể gia hạn đến 04/5/2026 nếu trùng nghỉ lễ [3].

Doanh Nghiệp: Chế Độ Kế Toán Mới và Siết Chặt Thương Mại Điện Tử

Với các doanh nghiệp, sự chú ý dồn vào Thông tư 99/2025/TT-BTC. Thông tư này, có hiệu lực từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026, yêu cầu doanh nghiệp chuẩn hóa hệ thống tài khoản, báo cáo tài chính, và chứng từ kế toán. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho việc kết nối dữ liệu với cơ quan thuế thông qua hóa đơn điện tử và hệ thống khai thuế online [2][8].

Bên cạnh đó, Luật thuế TNDN mới 2025–2026 mở rộng phạm vi đánh thuế với các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử, nền tảng số tại Việt Nam, kể cả khi họ không có cơ sở thường trú tại đây [6]. Các nền tảng xuyên biên giới cung cấp dịch vụ cho người dùng Việt Nam sẽ phải đăng ký, kê khai và nộp thuế tại Việt Nam. Điều này tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho doanh nghiệp trong nước, ví dụ các công ty thương mại điện tử tại TP.HCM, Hà Nội, vốn từng chịu áp lực cạnh tranh từ các nền tảng nước ngoài nhưng ít chịu nghĩa vụ thuế tương xứng [6].

Để dễ hình dung, dưới đây là bảng tổng hợp một số thay đổi chính:

Hướng Dẫn Tuân Thủ Cụ Thể Từng Nhóm Đối Tượng

Hiểu luật chưa đủ, việc áp dụng đúng mới là chìa khóa. Mỗi nhóm đối tượng sẽ có những việc cần làm ngay để không bị động trước các thay đổi này.

Đối Với Cá Nhân Làm Công Ăn Lương: Nắm Chắc Giảm Trừ Gia Cảnh

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, nhiều người sẽ thấy số thuế TNCN của mình giảm đi đáng kể. Điều bạn cần làm là cập nhật thông tin người phụ thuộc nếu có thay đổi và đảm bảo công ty chi trả thu nhập đã áp dụng đúng mức giảm trừ mới từ kỳ tính thuế 2026. Nếu bạn tự quyết toán, hãy chủ động tính toán lại. Để không phải đau đầu với các con số, bạn có thể sử dụng công cụ tính giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay.

Về thủ tục quyết toán, dù quy định giảm trừ thay đổi từ 2026, nhưng việc quyết toán thuế TNCN cho năm 2025 vẫn phải tuân thủ đúng thời hạn cũ: 31/3/2026 cho tổ chức và 30/4/2026 cho cá nhân tự quyết toán [3]. Đừng quên lưu giữ đầy đủ chứng từ khấu trừ thuế để tránh rắc rối khi cơ quan thuế rà soát.

Đối Với Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh: Từ Khoán Sang Kê Khai Minh Bạch

Sự thay đổi lớn nhất là việc bỏ thuế khoán. Điều này đòi hỏi hộ kinh doanh phải thay đổi toàn bộ tư duy quản lý. Nếu doanh thu của bạn dưới 500 triệu đồng/năm, bạn may mắn không phải nộp thuế TNCN, nhưng vẫn cần theo dõi sát doanh thu và lưu giữ chứng từ để chứng minh khi cần [4].

Nếu doanh thu của bạn trên 500 triệu đồng/năm, việc này càng trở nên quan trọng hơn. Bạn cần phải xây dựng hệ thống sổ sách kế toán cơ bản, lưu trữ tất cả hóa đơn đầu vào – đầu ra để chứng minh chi phí. Điều này giúp bạn tính thuế trên thu nhập thực tế, tránh bị cơ quan thuế ấn định doanh thu và chi phí, từ đó có thể phải nộp thuế cao hơn. Việc sớm chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử cũng là một yêu cầu bắt buộc và sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc quản lý chứng từ. Để kiểm tra các quy định liên quan đến doanh thu của mình, bạn có thể dùng công cụ tính thuế hộ kinh doanh.

Đối Với Doanh Nghiệp: Chuẩn Hóa Hệ Thống và Đối Phó Kinh Tế Số

Các doanh nghiệp cần rà soát và cập nhật chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ năm tài chính 2026 [2][8]. Điều này bao gồm việc điều chỉnh hệ thống tài khoản kế toán, mẫu báo cáo tài chính, và quy trình luân chuyển chứng từ. Việc đầu tư vào phần mềm kế toán có khả năng kết nối dữ liệu với cơ quan thuế qua hóa đơn điện tử là điều không thể trì hoãn. Nhiều doanh nghiệp lớn tại TP.HCM, Hà Nội đã bắt đầu quá trình này.

Đặc biệt, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thương mại điện tử, và các nền tảng số cần đánh giá lại cấu trúc thuế TNDN của mình, nhất là nếu có yếu tố nước ngoài. Luật thuế TNDN mới 2025–2026 sẽ siết chặt việc thu thuế đối với các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh online tại Việt Nam [6]. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế lớn. Bạn có thể tham khảo quy định thuế bán hàng online 2026 để có cái nhìn tổng quát hơn.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Để không bị động trước làn sóng thay đổi này, Cú Kiểm Toán có 3 mẹo giúp bạn tiết kiệm thuế hợp pháp và tránh rủi ro:

1. Tối Ưu Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Cá Nhân

Với mức giảm trừ gia cảnh tăng lên đáng kể (15,5 triệu/tháng cho bản thân và 6,2 triệu/tháng cho người phụ thuộc), việc đăng ký đầy đủ và chính xác người phụ thuộc là cực kỳ quan trọng [1][4][5]. Đừng quên kiểm tra lại các điều kiện đăng ký người phụ thuộc để đảm bảo bạn được hưởng mức giảm trừ tối đa. Mất một ít thời gian để chuẩn bị giấy tờ, nhưng đổi lại là tiết kiệm được đáng kể tiền thuế mỗi tháng. Hãy tự kiểm tra ngay thu nhập và giảm trừ của mình.

2. Minh Bạch Hóa Doanh Thu, Chi Phí Cho Hộ Kinh Doanh

Khi thuế khoán bị bãi bỏ, việc ghi chép sổ sách và thu thập chứng từ hóa đơn đầu vào, đầu ra trở thành bắt buộc cho hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm [1][4]. Đây là cơ hội để bạn tối ưu chi phí hợp pháp. Mỗi hóa đơn mua nguyên vật liệu, chi phí thuê mặt bằng, hoặc lương nhân viên đều có thể giúp giảm thu nhập chịu thuế của bạn. Đừng đánh giá thấp tầm quan trọng của việc này; nó sẽ quyết định số thuế bạn phải nộp.

3. Đầu Tư Vào Hệ Thống Kế Toán Số và Hóa Đơn Điện Tử Cho Doanh Nghiệp

Chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC đẩy mạnh số hóa [2][8]. Doanh nghiệp nào chủ động đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại, tích hợp hóa đơn điện tử, và có khả năng kết nối dữ liệu với ngân hàng (như Vietcombank, BIDV, VietinBank) sẽ có lợi thế lớn. Điều này không chỉ giúp bạn tuân thủ quy định dễ dàng hơn mà còn giúp quản lý tài chính hiệu quả, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho các kỳ quyết toán. Các công cụ như OCR Bảng Lương AI có thể hỗ trợ bạn trong việc số hóa dữ liệu.

Kết Luận: Chủ Động Thích Ứng, Vững Vàng Tương Lai

Các quy định kế toán – thuế mới 2025–2026 đang định hình lại toàn bộ hệ thống thuế Việt Nam theo hướng công bằng hơn, ưu tiên người thu nhập thấp nhưng giám sát chặt chẽ kinh tế số [1][2][5][6]. Đối với người Việt ở mọi nhóm – từ nhân viên văn phòng tại Hà Nội, chủ quán cà phê tại Đà Nẵng đến chủ shop online ở TP.HCM – việc chủ động cập nhật và thích ứng là điều cần thiết. Đừng chờ đến kỳ quyết toán mới "chữa cháy" mà hãy trang bị kiến thức ngay từ bây giờ.

Hệ thống CuThongThai luôn đồng hành cùng bạn để giải đáp mọi thắc mắc và cung cấp các công cụ cần thiết. Chủ động là chìa khóa để thành công trong kỷ nguyên thuế mới này!

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.