Kế toán thuế 2026: Những quy định nào thay đổi?

⏱️ 18 phút đọc
quy định kế toán thuế mới

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán ⏱️ 15 phút đọc · 2819 từ Quy định kế toán thuế mới từ 2026 là loạt thay đổi lớn về chế độ kế toán doanh nghiệp (Thông tư 99/2025/TT-BTC) và chính sách thuế TNCN (Luật 109/2025/QH15) cùng TNDN, nhằm chuẩn hóa, số hóa và tiệm cận quốc tế, yêu cầu doanh nghiệp và cá nhân thích ứng nhanh chóng. Giới Thiệu Bạn có biết không, mình vừa đổ xăng RON 95 hết 24.330 VND/lít hôm nay. Mọi thứ cứ xoay vù vù, y như chính sách thuế v…

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán

Giới Thiệu

Bạn có biết không, mình vừa đổ xăng RON 95 hết 24.330 VND/lít hôm nay. Mọi thứ cứ xoay vù vù, y như chính sách thuế vậy! Từ 2026, dân kế toán mình sắp có một phen "soi" sổ sách mệt nghỉ luôn đấy. Nhưng đừng lo, Cú Kiểm Toán ở đây để giúp bạn nắm bắt mọi thứ.

Thời điểm 2025–2026, hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam đang bước vào một chu kỳ cải cách mạnh mẽ. Một loạt các luật, nghị định và thông tư mới đang được ban hành, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cách doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân lập sổ sách, kê khai và thậm chí là tối ưu thuế.

Đây không chỉ là những sửa đổi nhỏ mà là một làn sóng chuyển đổi số và chuẩn hóa dữ liệu. Nếu không cập nhật kịp thời, mình rất dễ gặp rắc rối với cơ quan thuế. Nắm rõ những quy định này giúp bạn tránh rủi ro và tận dụng tối đa các ưu đãi mới.

Bối Cảnh & Những Quy Định Kế Toán Thuế Mới Nổi Bật Từ 2026

Bạn cứ hình dung như mình đang dùng một app phiên bản cũ, giờ thì chuẩn bị nâng cấp lên bản mới toanh vậy. Các thay đổi này không chỉ đơn thuần là con số, mà còn là cả một triết lý quản lý mới của ngành thuế. Cùng mình điểm qua những điểm chính nhé!

Chế độ kế toán doanh nghiệp: Thông tư 99/2025/TT-BTC

Từ năm tài chính 2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC để thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông tư mới này sẽ áp dụng cho các năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Nó điều chỉnh toàn diện về chế độ kế toán doanh nghiệp, từ hệ thống tài khoản, chứng từ, báo cáo tài chính cho đến phương pháp quy đổi ngoại tệ.

• Thay đổi báo cáo tài chính: Bảng cân đối kế toán truyền thống sẽ được thay bằng Báo cáo tình hình tài chính. Mình thấy đây là một bước đi quan trọng, giúp các báo cáo của Việt Nam tiệm cận hơn với chuẩn mực quốc tế IFRS. Điều này làm cho việc phân tích và so sánh dữ liệu trở nên dễ dàng hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài.
• Tự chủ thiết kế chứng từ, sổ kế toán: Các doanh nghiệp giờ đây có thể tự thiết kế mẫu chứng từ, sổ kế toán, miễn là tuân thủ Luật Kế toán và phải ban hành Quy chế hạch toán nội bộ. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn, nhưng cũng đòi hỏi sự minh bạch và chặt chẽ trong quản lý nội bộ.
• Quy định mới về ngoại tệ: Thông tư 99 còn có quy định mới về chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang VND, giúp thống nhất cách xử lý số liệu cho các doanh nghiệp có hoạt động ngoại tệ, đặc biệt là các công ty FDI lớn tại TP.HCM hay Bình Dương.
• Lựa chọn đơn vị tiền tệ kế toán: Doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên, báo cáo tài chính cuối cùng vẫn phải được trình bày bằng VND. Điều này thể hiện sự linh hoạt nhưng vẫn giữ nguyên tắc quản lý vĩ mô.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, HNX, những thay đổi này sẽ kéo theo việc điều chỉnh hệ thống ERP và các phần mềm kế toán. Chuẩn hóa dữ liệu sẽ là yếu tố then chốt, phục vụ cho công tác thanh tra thuế sau này. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ những khác biệt này.

So sánh một số điểm chính: Thông tư 200 cũ và Thông tư 99 mới
Tiêu chí Thông tư 200/2014/TT-BTC (trước 2026) Thông tư 99/2025/TT-BTC (từ 2026)
Tên Báo cáo chính Bảng cân đối kế toán Báo cáo tình hình tài chính
Mẫu chứng từ, sổ Thường theo mẫu Bộ TC ban hành Doanh nghiệp tự thiết kế (có Quy chế nội bộ)
Chuyển đổi ngoại tệ Quy định chưa chi tiết Chi tiết, thống nhất cách xử lý
Đơn vị tiền tệ kế toán Chỉ VND Có thể chọn ngoại tệ (báo cáo cuối bằng VND)

Chính sách thuế TNCN mới cho cá nhân, hộ kinh doanh

Đây là phần mà mình nghĩ nhiều bạn Gen Z đang kinh doanh online hoặc làm freelancer sẽ rất quan tâm. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và các chính sách thuế 2026:

• Bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn bị áp dụng phương pháp thuế khoán từ 01/01/2026. Thay vào đó, họ sẽ kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế, dựa trên dữ liệu quản lý, hóa đơn điện tử và sổ sách kế toán. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống ghi chép.
• Tăng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế: Một tin cực vui là doanh thu không phải nộp thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh sẽ tăng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm từ kỳ tính thuế 2026. Mức tăng này là 150%, một con số rất đáng kể. Cá nhân có thể dùng công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay.
• Thuế suất trên thu nhập thực tế: Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu/năm sẽ tính thuế trên thu nhập thực tế (doanh thu – chi phí), áp dụng thuế suất 15% hoặc 17% tùy lĩnh vực. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chi phí chặt chẽ.
• Tăng mức giảm trừ gia cảnh: Từ 01/01/2026, mức giảm trừ bản thân sẽ lên tới 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm), và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Điều này chắc chắn sẽ giúp nhiều người lao động giảm bớt gánh nặng thuế. Bạn có thể kiểm tra mức giảm trừ gia cảnh của mình với công cụ của Cú Thông Thái.
• Miễn thuế BĐS: Cá nhân cho thuê bất động sản có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và TNCN từ năm 2026. Đây là một điểm đáng chú ý cho các chủ nhà cho thuê.

Những thay đổi này tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động và kinh doanh tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, nơi tập trung nhiều freelancer, hộ kinh doanh online và chủ căn hộ cho thuê.

Chính sách ưu đãi và xử phạt mới

Bên cạnh các thay đổi trên, còn có những chính sách đáng chú ý khác:

• Miễn thuế TNDN cho DNNVV: Theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được miễn 100% thuế TNDN trong 3 năm đầu, tính từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Điều này là một cú hích lớn, khuyến khích các hộ kinh doanh truyền thống tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai chuyển đổi thành doanh nghiệp để tận dụng ưu đãi này.
• Giảm thuế GTGT: Chính sách giảm, giãn thuế GTGT 2% trong một số ngành sẽ tiếp tục áp dụng đến hết năm 2026, nhằm kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.
• Tăng mức xử phạt: Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP, tăng mức xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn từ 16/01/2026. Điều này tạo áp lực tuân thủ cao hơn rất nhiều đối với doanh nghiệp và kế toán. Mình phải cẩn thận hơn rất nhiều đó!
🦉 Cú nhận xét: Việc kết hợp các ưu đãi và biện pháp siết chặt cho thấy định hướng rõ ràng của nhà nước: khuyến khích tăng trưởng cho các doanh nghiệp nhỏ và đồng thời đòi hỏi sự minh bạch, tuân thủ cao hơn trong toàn bộ hệ thống.

Dữ Liệu, Con Số & Xu Hướng Định Lượng Nổi Bật

Khi "soi kỹ từng con số", mình thấy có ít nhất ba xu hướng định lượng cực kỳ quan trọng mà các bạn cần ghi nhớ:

Ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh tăng 150%, từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Con số này thực sự là một "phép màu" cho nhiều bạn mới khởi nghiệp hoặc kinh doanh nhỏ.
Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế TNCN tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm), và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng từ 01/01/2026. Điều này sẽ giúp giảm gánh nặng đáng kể cho những gia đình đông người hoặc chỉ có một người trụ cột. Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức giảm trừ của mình.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn 100% thuế TNDN trong 3 năm đầu kể từ ngày cấp đăng ký doanh nghiệp lần đầu, theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Đây là cơ hội vàng để các hộ kinh doanh mở rộng quy mô mà không lo lắng về thuế trong giai đoạn đầu.

Bên cạnh đó, các buổi tập huấn chính sách thuế mới của cơ quan thuế cũng nhấn mạnh:

• Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử. Các hộ dưới 1 tỷ đồng cũng phải ghi chép sổ sách đầy đủ để phản ánh doanh thu thực tế. Mình thấy đây là động thái đẩy mạnh số hóa mạnh mẽ. Công cụ Thuế Bán Online 2026 có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về hóa đơn điện tử cho các giao dịch trực tuyến.
• Chính sách giảm thuế VAT 2% tiếp tục áp dụng đến hết năm 2026 để kích cầu tiêu dùng. Đây là động thái hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh các chi phí sinh hoạt như giá xăng (RON 95 đang là 24.330 VND/lít tại Việt Nam, thấp hơn nhiều so với Singapore 49.050 VND/lít hay Thái Lan 34.099 VND/lít) vẫn còn nhiều biến động.

Từ những dữ liệu và con số này, mình có thể dự đoán một số xu hướng lớn trong 3-5 năm tới:

Chuẩn hóa sổ sách hộ kinh doanh, xóa dần "khoán": Việc bỏ thuế khoán sẽ buộc các hộ kinh doanh phải xây dựng hệ thống ghi chép tối thiểu, tiến gần chuẩn mực kế toán đơn giản. Đây là bước đệm để chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, giúp quản lý minh bạch và hiệu quả hơn.
Gắn kết chặt hơn giữa kế toán tài chính và quản lý thuế: Các thay đổi về báo cáo tài chính cho thấy số liệu kế toán phải phản ánh đúng bản chất, làm đầu vào trực tiếp cho phân tích rủi ro thuế. Cơ quan thuế có thể sẽ tăng cường phân tích dữ liệu báo cáo tài chính để chọn đối tượng thanh tra.
Ưu tiên bảo vệ người thu nhập thấp, siết nhóm thu nhập cao và kinh doanh chuyên nghiệp: Tăng ngưỡng 500 triệu/năm, tăng giảm trừ gia cảnh là để hỗ trợ người thu nhập thấp. Ngược lại, cá nhân kinh doanh lớn, chủ chuỗi cửa hàng, cho thuê bất động sản doanh thu cao sẽ chịu giám sát chặt hơn, phải chứng minh chi phí thực tế.
Đẩy mạnh số hóa toàn diện: Hệ thống văn bản mới liên tục đề cập tới quản lý bằng dữ liệu điện tử, chữ ký số chuyên dùng công vụ, hóa đơn điện tử. Điều này đòi hỏi kế toán phải nắm vững phần mềm kế toán, kết nối API với cơ quan thuế. Công cụ OCR Bảng Lương AI của Cú Thông Thái là một ví dụ điển hình về việc ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa công việc kế toán.
Tiệm cận chuẩn mực quốc tế, chuẩn bị cho IFRS bắt buộc: Việc thay đổi cấu trúc báo cáo tài chính, cập nhật cách chuyển đổi ngoại tệ là bước đệm để tiệm cận IFRS. Việt Nam có thể mở rộng phạm vi doanh nghiệp bắt buộc áp dụng IFRS trong 5-7 năm tới, bắt đầu từ các tập đoàn lớn.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: Tối Ưu Thuế Thông Minh & Hợp Pháp

Với một "làn sóng" thay đổi lớn như vậy, mình – một kế toán viên – cần phải làm gì để không bị "lạc hậu" và đảm bảo tuân thủ? Đây là những mẹo vàng mà mình đã rút ra:

1. Rà soát & Cập nhật quy trình kế toán – thuế

Đừng chần chừ nữa! Mình cần phải đánh giá lại toàn bộ hệ thống tài khoản, các mẫu báo cáo tài chính, và các mẫu chứng từ theo tinh thần của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Bên cạnh đó, việc cập nhật liên tục các chính sách thuế mới như TNCN, TNDN, GTGT là cực kỳ cần thiết để tránh những rủi ro bị xử phạt từ Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Đảm bảo rằng mọi quy trình nội bộ đều phản ánh đúng các quy định mới. Điều này không chỉ giúp mình tránh lỗi mà còn tối ưu hóa quy trình làm việc, tiết kiệm thời gian đáng kể. Mình có thể sử dụng Lịch Nộp Thuế của Cú Thông Thái để không bỏ lỡ bất kỳ hạn chót nào.

2. Đầu tư chuyển đổi số mạnh mẽ

Thời đại 4.0 rồi, việc cơ quan thuế yêu cầu hóa đơn điện tử và đẩy mạnh quản lý bằng dữ liệu điện tử là một tín hiệu rõ ràng. Mình cần phải thành thạo các phần mềm hóa đơn, kế toán, và biết cách kết nối API với Tổng cục Thuế. Đặc biệt là những bạn đang làm việc cho các doanh nghiệp có nhiều điểm bán lẻ ở TP.HCM, Hà Nội, hoặc Cần Thơ.

Vai trò của kế toán không còn là "ghi chép thủ công" nữa mà là kiểm soát nội bộ và tư vấn tối ưu cấu trúc giao dịch. Đầu tư vào các công cụ số hóa là đầu tư vào tương lai. Mình thấy Công cụ OCR Bảng Lương AI là một trợ thủ đắc lực giúp mình xử lý chứng từ nhanh chóng, chính xác. Nó giống như có một trợ lý siêu thông minh vậy!

3. Hộ kinh doanh: Nên tính đường lên doanh nghiệp

Với việc ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cho hộ kinh doanh tăng lên 500 triệu/năm, và đặc biệt là chính sách miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhiều hộ kinh doanh đang có doanh thu 3-5 tỷ/năm tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng nên nghiêm túc xem xét chuyển đổi mô hình kinh doanh. Đây là cơ hội vàng để:

• Tận dụng triệt để ưu đãi thuế TNDN.
• Dễ dàng tiếp cận các nguồn tín dụng từ các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, Techcombank.
• Tăng cường uy tín với đối tác, đặc biệt trong các chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu lớn.

Việc chuyển đổi không chỉ mang lại lợi ích về thuế mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển lâu dài hơn cho mô hình kinh doanh của mình. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Thuế Hộ Kinh Doanh trên Cú Thông Thái để có cái nhìn tổng quan trước khi quyết định.

Kết Luận

Năm 2026 đang đến rất gần, và với những thay đổi mạnh mẽ trong quy định kế toán – thuế, việc chuẩn bị sớm là yếu tố then chốt cho mọi doanh nghiệp và cá nhân. Từ việc chuyển đổi hệ thống báo cáo, tăng giảm trừ gia cảnh, đến việc bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh và ưu đãi lớn cho DNNVV, tất cả đều đòi hỏi mình phải chủ động thích nghi.

Đừng để mình bị động! Hãy coi đây là cơ hội để nâng cấp kiến thức, quy trình, và công nghệ. Cập nhật liên tục, đầu tư vào chuyển đổi số và suy nghĩ chiến lược sẽ giúp bạn không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa hiệu quả tài chính. Bạn có thể tính thuế TNCN của mình ngay để xem các thay đổi tác động thế nào.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn đi trước một bước!

🎯 Key Takeaways
1
Rà soát quy trình kế toán, báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC trước 2026 để đảm bảo tuân thủ.
2
Đầu tư phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và các công cụ số hóa để thích ứng xu hướng quản lý thuế bằng dữ liệu.
3
Hộ kinh doanh nên cân nhắc chuyển đổi sang doanh nghiệp để hưởng ưu đãi miễn thuế TNDN 3 năm và tăng cường uy tín.
🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Lê Văn Hoàng, 28 tuổi, freelancer thiết kế đồ họa ở Q.Cầu Giấy, Hà Nội.

💰 Thu nhập: 25 triệu/tháng · làm tự do, chưa quyết toán thuế

Anh Hoàng làm freelancer 3 năm nhưng chưa bao giờ quyết toán thuế TNCN. Khi được bạn giới thiệu công cụ Tính Thuế TNCN trên thue.cuthongthai.vn, anh nhập thu nhập và phát hiện mình đang nợ thuế 8 triệu. Nhờ tính toán kịp thời, anh nộp đúng hạn và tránh phạt 20%.
💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
❓ Thông tư 99/2025/TT-BTC có gì mới so với Thông tư 200?
Thông tư 99 thay đổi Bảng cân đối kế toán thành Báo cáo tình hình tài chính, cho phép doanh nghiệp tự thiết kế mẫu chứng từ, sổ kế toán và có quy định chi tiết hơn về chuyển đổi ngoại tệ, tiệm cận IFRS từ năm tài chính 2026.
❓ Hộ kinh doanh sẽ tính thuế TNCN như thế nào từ 2026?
Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng thuế khoán mà kê khai theo doanh thu thực tế, dựa trên hóa đơn điện tử và sổ sách. Ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế tăng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm.
❓ Mức giảm trừ gia cảnh có thay đổi không?
Có. Từ 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

📄 Nguồn Tham Khảo

Nội dung được rà soát bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán, cập nhật theo luật hiện hành.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

Nguồn tham khảo chính thức: 🏛️ Thuế TNCN Online🎓 ĐH Kinh tế-Luật

📊

Cú Kiểm Toán

Nhận nhắc nhở deadline thuế & mẹo tính thuế — miễn phí

Miễn phí · Không spam · Huỷ bất cứ lúc nào

Bài viết liên quan