Luật thừa kế tài sản mới giai đoạn 2025-2026 tại Việt Nam mang đến nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt là sự xuất hiện của Luật 109/2025/QH15 về thuế thừa kế với thuế suất 10% và thời hiệu khởi kiện chia di sản bất động sản lên đến 30 năm, buộc các gia đình phải có chiến lược quản trị tài sản chủ động để bảo vệ di sản liên thế hệ.

1. Khung Pháp Lý Mới Về Thừa Kế Tài Sản: Những Thay Đổi Không Thể Bỏ Qua

Ông bà ta có câu "Cha mẹ sinh con, trời sinh tính". Nhưng liệu di sản cha mẹ để lại, liệu có "trời sinh" cách nó được phân chia hay không? Giai đoạn 2025-2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong luật pháp Việt Nam về thừa kế tài sản, thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn nhận và quản lý khối tài sản tích lũy qua nhiều thế hệ. Đặc biệt với các gia tộc ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, nơi giá trị bất động sản không ngừng tăng, những thay đổi này không còn là chuyện "sau này tính", mà là vấn đề "cần tính ngay hôm nay".

Nền tảng pháp lý về thừa kế vẫn dựa trên Bộ luật Dân sự 2015 quen thuộc, với các quy định về hàng thừa kế (vợ/chồng, cha mẹ, con là hàng đầu tiên), thời hiệu, và thừa kế thế vị (cháu nhận phần của cha mẹ đã mất). Tuy nhiên, từ 2025-2026, một loạt quy định mới hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2024 và Luật Công chứng 2024 đã "thổi luồng gió mới" vào quy trình này. Chẳng hạn, thủ tục thừa kế giờ đây được chuẩn hóa thành một quy trình 6 bước rõ ràng, từ chuẩn bị hồ sơ, công chứng, kê khai thuế, đến đăng ký biến động tại Văn phòng đăng ký đất đai. Điều đáng nói là thời gian để hoàn tất quy trình này được rút gọn đáng kể, chỉ còn 30 ngày theo Luật Đất đai 2024, áp lực này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn bao giờ hết.

🦉 Cú nhận xét: Nhiều gia đình vẫn quen với cách làm cũ, nghĩ rằng chỉ cần có giấy tờ nhà đất là đủ. Nhưng quy trình 6 bước mới, cộng với thời hạn 30 ngày, đòi hỏi sự chủ động và hiểu biết pháp luật, nếu không, tài sản có thể rơi vào vòng luẩn quẩn thủ tục.

Một điểm "gai góc" khác mà các gia tộc cần lưu tâm là thời hiệu yêu cầu chia di sản. Đối với bất động sản, thời hiệu này kéo dài tới 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế. Điều này có nghĩa là, một căn nhà cha ông để lại từ 20 năm trước, giờ đây có thể trở thành tâm điểm tranh chấp nếu các đồng thừa kế không có sự thỏa thuận rõ ràng. Ngược lại, thời hiệu cho động sản (xe cộ, tiền bạc...) chỉ là 10 năm. Sự chênh lệch này cho thấy luật pháp đang ngày càng coi trọng giá trị và tính ổn định của bất động sản trong cơ cấu tài sản gia đình.

Ví dụ thực tế: Gia đình ông An ở quận 1, TP.HCM, sở hữu một căn biệt thự cổ. Ông An mất cách đây 25 năm, để lại 3 người con. Hai người con đã chuyển ra nước ngoài sinh sống và ít khi về Việt Nam, hoàn toàn không động chạm gì đến căn nhà. Người con thứ ba ở lại Việt Nam, quản lý và chăm sóc căn nhà suốt 25 năm qua. Theo quy định mới, dù người con thứ ba đang quản lý, nếu hai người con kia đột ngột quay về và yêu cầu chia di sản, họ vẫn có quyền đó vì chưa hết thời hiệu 30 năm. Điều này tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp cao, đặc biệt khi giá trị căn biệt thự đã tăng gấp nhiều lần.

Những thay đổi này không chỉ là những con số khô khan trên giấy tờ, mà là những tín hiệu mạnh mẽ cho thấy pháp luật đang ngày càng chú trọng đến việc quản trị tài sản một cách minh bạch, rõ ràng và có kế hoạch. Các gia tộc Việt Nam, với khối tài sản ngày càng lớn mạnh, không thể đứng ngoài cuộc chơi này. Việc hiểu rõ và thích ứng với khung pháp lý mới là bước đầu tiên để bảo vệ sự thịnh vượng của gia đình qua nhiều thế hệ.

2. Luật Thuế Thừa Kế 109/2025/QH15: Cuộc Chơi Thay Đổi Từ 2026

Nhiều năm qua, Việt Nam được xem là một trong những quốc gia có chính sách thuế thừa kế khá "thoáng", gần như miễn thuế cho đa số trường hợp. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2025-2026, Luật 109/2025/QH15 về thuế thừa kế chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đã vẽ lại toàn bộ cục diện. Đây không còn là câu chuyện của "cho đi là nhận lại" một cách đơn thuần, mà đòi hỏi sự tính toán, tối ưu hóa để bảo toàn tài sản cho thế hệ sau. Luật mới quy định thuế thừa kế là thuế thu nhập cá nhân (TNCN), đánh vào phần giá trị tài sản vượt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh, với thuế suất 10%. Điều này có nghĩa là, với các gia tộc sở hữu khối tài sản kếch xù, việc phân chia dù là nhỏ lẻ cũng có thể chạm ngưỡng chịu thuế, tạo ra một gánh nặng tài chính không hề nhỏ.

Sự thay đổi quan trọng nhất không chỉ nằm ở ngưỡng chịu thuế được nâng gấp đôi từ 10 triệu lên 20 triệu đồng, mà còn ở việc mở rộng phạm vi tài sản chịu thuế. Không chỉ dừng lại ở bất động sản hay tiền mặt, Luật 109/2025/QH15 còn bao gồm cả tài sản số (tiền mã hóa, tài khoản mạng xã hội có giá trị kinh tế), vàng miếng, biển số xe trúng đấu giá, hay thậm chí là tín chỉ carbon. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các gia đình có danh mục tài sản đa dạng, cần phải rà soát và lập kế hoạch chi tiết cho từng loại tài sản.

🦉 Cú nhận xét: Thay đổi về thuế thừa kế từ 2026 không chỉ là một quy định pháp luật, mà là một lời nhắc nhở về sự cần thiết của việc quản trị tài sản gia tộc một cách chuyên nghiệp. Việc "để lại tất cả" theo cách truyền thống giờ đây tiềm ẩn nhiều rủi ro về thuế mà các gia đình cần lường trước.

Hãy thử tưởng tượng gia đình ông An, một doanh nhân thành đạt tại TP.HCM, sở hữu một căn biệt thự mặt tiền trị giá 50 tỷ đồng và một danh mục đầu tư chứng khoán 20 tỷ đồng. Theo luật cũ, việc chuyển nhượng căn biệt thự cho con trai trưởng (đã được định đoạt trong di chúc) có thể không phát sinh thuế TNCN đáng kể. Tuy nhiên, với Luật 109/2025/QH15, khi căn biệt thự được chia (với giá trị vượt xa ngưỡng 20 triệu đồng), con trai ông An sẽ phải nộp 10% thuế TNCN trên phần vượt. Tương tự, việc phân chia danh mục chứng khoán 20 tỷ đồng cũng sẽ chịu sự điều chỉnh của luật thuế mới. Điều này cho thấy, việc lập kế hoạch thừa kế và tối ưu thuế không còn là lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu bắt buộc để bảo toàn tài sản cho thế hệ tương lai.

Mặc dù luật mới có những quy định chặt chẽ hơn về thuế, nhưng nó cũng mở ra cơ hội để các gia tộc xem xét lại cấu trúc sở hữu tài sản của mình. Việc chuyển đổi sang mô hình công ty gia đình, quỹ tín thác (trust), hoặc các hình thức pháp lý khác có thể giúp tập trung hóa việc quản lý, đồng thời phân phối lợi ích một cách hiệu quả, giảm thiểu tối đa gánh nặng thuế phát sinh trong từng lần thừa kế. Đây chính là bước chuyển mình từ tư duy "chia tài sản" sang "quản trị tài sản gia tộc" bền vững.

3. Từ Chia Tài Sản Đến Quản Trị Tài Sản Gia Tộc: Tầm Nhìn Đa Thế Hệ

Trong bối cảnh pháp lý mới với những thay đổi đáng kể, tư duy về thừa kế tài sản tại Việt Nam đang dần dịch chuyển mạnh mẽ. Nếu trước đây, việc lập di chúc hay phân chia tài sản thường chỉ được xem xét khi tuổi đã cao hoặc khi có biến cố xảy ra, thì giờ đây, các gia tộc thông thái đang nhìn xa hơn, chuyển từ "chia tài sản" sang "quản trị tài sản gia tộc" một cách bài bản và có chiến lược. Điều này không chỉ đơn thuần là việc để lại tài sản cho thế hệ sau, mà là cả một quá trình xây dựng nền tảng vững chắc, đảm bảo sự thịnh vượng và gắn kết cho cả dòng họ qua nhiều thế hệ.

Sự thay đổi này xuất phát từ nhận thức sâu sắc rằng tài sản không chỉ là những gì hữu hình như nhà đất, tiền bạc, mà còn bao gồm cả tri thức, kinh nghiệm, và các mối quan hệ. Pháp luật mới, đặc biệt là Luật 109/2025/QH15 về thuế thừa kế, đã buộc các gia đình phải nhìn nhận lại cách thức phân phối tài sản để tối ưu hóa chi phí và tránh những rủi ro không đáng có. Thay vì chờ đợi đến lúc "mở thừa kế" theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 với 3 hàng thừa kế, các gia tộc tiên phong đang chủ động triển khai các kế hoạch quản trị tài sản ngay từ bây giờ.

Hãy tưởng tượng gia đình ông A tại Hà Nội, sở hữu một khối bất động sản trị giá hàng trăm tỷ đồng. Nếu chỉ lập một di chúc đơn giản, việc phân chia tài sản sau này có thể dẫn đến những tranh chấp không mong muốn, đặc biệt khi các con ông A có hoàn cảnh kinh tế và nhu cầu khác nhau. Theo quy định mới, nếu một trong các con ông A qua đời trước ông, thì phần di sản của người con đó sẽ được chuyển cho cháu của ông A (con của người con đã mất). Tuy nhiên, nếu không có di chúc rõ ràng, việc phân chia theo pháp luật có thể phức tạp hơn, dễ phát sinh mâu thuẫn.

Do đó, việc chuyển đổi sang mô hình quản trị tài sản gia tộc mang lại nhiều lợi ích vượt trội. Nó cho phép gia đình không chỉ phân chia tài sản một cách công bằng, hợp lý, mà còn có thể thiết lập các quỹ gia tộc, thành lập công ty gia đình, hoặc sử dụng các công cụ pháp lý khác để quản lý tập trung khối tài sản lớn. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa thuế thừa kế (với ngưỡng 20 triệu đồng và thuế suất 10% theo Luật 109/2025/QH15 [4]), mà còn đảm bảo tài sản được sử dụng hiệu quả, sinh lời và phát triển bền vững cho tương lai.

🦉 Cú nhận xét: Sự chuyển dịch từ "chia tài sản" sang "quản trị tài sản gia tộc" là một bước tiến tất yếu, phản ánh sự trưởng thành trong tư duy tài chính và pháp lý của các gia đình Việt. Nó không chỉ là vấn đề của người giàu, mà là xu hướng tất yếu cho bất kỳ ai mong muốn bảo toàn và phát triển tài sản cho thế hệ mai sau. Việc hiểu rõ luật pháp mới và áp dụng các công cụ quản trị tài sản phù hợp sẽ là chìa khóa thành công.

Hơn nữa, việc quản trị tài sản gia tộc còn giúp giải quyết bài toán về nợ và nghĩa vụ tài chính. Pháp luật quy định rõ, trước khi chia di sản, tất cả các khoản nợ, thuế, và nghĩa vụ tài chính của người để lại di sản phải được thanh toán trước [11]. Một kế hoạch quản trị tài sản chặt chẽ sẽ giúp gia đình có cái nhìn tổng quan về các nghĩa vụ này, từ đó có phương án xử lý phù hợp, tránh việc di sản bị "bốc hơi" vì các khoản nợ không lường trước.

Tóm lại, việc chuyển đổi từ tư duy "chia tài sản" sang "quản trị tài sản gia tộc" là một chiến lược thông minh và cần thiết trong bối cảnh pháp lý mới. Nó đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tầm nhìn xa và sự tham gia của nhiều thế hệ, nhằm xây dựng một di sản vững bền, mang lại sự thịnh vượng và gắn kết cho cả gia tộc.

4. Bài Học Thực Tiễn Từ Các Gia Tộc Việt Và Quốc Tế

Nhìn vào những thay đổi pháp lý mới và thực tế thị trường, các gia tộc Việt Nam không còn có thể đứng ngoài cuộc chơi. Bài học từ những người đi trước, cả trong và ngoài nước, là vô cùng quý giá để định hình chiến lược bảo vệ và phát triển tài sản cho thế hệ tương lai. Chúng ta hãy cùng mổ xẻ những bài học xương máu và những kinh nghiệm quý báu.

Bài học 1: Lập Di Chúc Sớm và Rõ Ràng – Chìa Khóa Tránh Tranh Chấp Tương Lai. Nhiều gia đình Việt, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi, có xu hướng né tránh việc lập di chúc, cho rằng đó là điều "khó nói" hoặc "chưa đến lúc". Tuy nhiên, theo thống kê nội bộ của các hãng luật lớn tại Hà Nội và TP.HCM, lượng hồ sơ liên quan đến thừa kế tăng khoảng 20–30% trong giai đoạn 2024–2025, chủ yếu xoay quanh bất động sản và tranh chấp nội bộ gia đình [1][10][11]. Sự thiếu rõ ràng trong ý nguyện của người đã khuất, cộng với sự biến động giá trị tài sản theo thời gian, dễ dàng đẩy các thành viên vào vòng xoáy kiện tụng tốn kém. Một bản di chúc chi tiết, minh bạch, được công chứng đầy đủ sẽ là kim chỉ nam, giảm thiểu tối đa mâu thuẫn và đảm bảo tài sản được phân chia đúng như mong muốn.

🦉 Cú nhận xét: Di chúc không chỉ là văn bản pháp lý, mà còn là biểu hiện của tình yêu thương và trách nhiệm với con cháu. Một di chúc rõ ràng là món quà vô giá, tránh những cay đắng không đáng có.

Bài học 2: Tách Bạch Tài Sản – Nợ – Nghĩa Vụ Thuế. Gia đình ông A tại Quận 1, TP.HCM, sở hữu một khối bất động sản trị giá hàng trăm tỷ đồng. Khi ông qua đời đột ngột, các con phát hiện ra ông còn một khoản vay lớn tại ngân hàng để đầu tư kinh doanh, cùng các nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành. Theo quy định pháp luật, toàn bộ di sản phải được dùng để thanh toán các khoản nợ và nghĩa vụ này trước khi chia cho người thừa kế [11]. Điều này khiến phần tài sản thực tế mà các con nhận được bị thu hẹp đáng kể, gây ra sự hụt hẫng và tranh cãi. Bài học rút ra là, việc quản lý tài chính gia đình cần phải minh bạch, tách bạch rõ ràng giữa tài sản cá nhân, tài sản chung và các nghĩa vụ tài chính. Nên có một sổ tài sản chi tiết, ghi nhận rõ từng khoản nợ, khoản thuế, để kế hoạch thừa kế sau này không bị ảnh hưởng bất ngờ.

Bài học 3: Tư Duy Đa Thế Hệ và Thừa Kế Thế Vị. Tại một gia tộc lâu đời ở Hà Nội, thế hệ con cháu ngày càng mở rộng và có nhiều nhánh khác nhau. Một số người con đã mất sớm, để lại con cái (cháu nội, cháu ngoại). Luật pháp hiện hành cho phép áp dụng thừa kế thế vị, tức là con của người thừa kế đã mất sẽ được hưởng phần di sản mà cha/mẹ họ đáng lẽ được nhận [6]. Tuy nhiên, việc hiểu và áp dụng đúng quy định này, cũng như chuẩn bị tâm lý cho việc phân chia tài sản cho các thế hệ sau, là rất quan trọng. Các gia tộc thành công trên thế giới thường có cơ chế rõ ràng để hỗ trợ các thành viên trẻ tuổi, đảm bảo họ được trang bị kiến thức và kỹ năng để quản lý tài sản được thừa hưởng, thay vì chỉ nhận tài sản một cách thụ động.

Bài học 4: Tối Ưu Thuế và Cấu Trúc Sở Hữu Hiện Đại. Luật Thuế Thừa Kế 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026 với thuế suất 10% cho phần tài sản vượt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh [4], mở rộng sang cả tài sản số, vàng miếng, biển số xe trúng đấu giá… Điều này buộc các gia tộc phải suy nghĩ lại về cách thức chuyển giao tài sản. Thay vì để lại toàn bộ một lúc, các gia tộc có thể xem xét các phương án như: thành lập công ty gia đình để quản lý tập trung, sử dụng các công cụ như quỹ tín thác (trust) hoặc quỹ gia tộc để phân phối lợi ích theo lộ trình, hoặc thực hiện các giao dịch tặng cho, chuyển nhượng có tính toán trước về thuế. Các gia tộc quốc tế thường áp dụng những cấu trúc này để bảo toàn tài sản qua hàng thế kỷ, tối ưu hóa chi phí pháp lý và thuế.

Bảng dưới đây minh họa sự khác biệt trong cách tiếp cận thừa kế trước và sau những thay đổi pháp lý mới:

Những bài học này không chỉ dừng lại ở lý thuyết. Chúng đòi hỏi sự chủ động, tầm nhìn xa và hành động quyết đoán từ mỗi gia đình Việt nếu muốn tài sản của mình thực sự trường tồn và phát triển qua nhiều thế hệ.

5. Hành Động Cụ Thể Cho Gia Đình Bạn: 3 Bước Chủ Động Bảo Vệ Tài Sản

Thế giới đang xoay vần, luật pháp cũng không ngừng thay đổi. Với những gia tộc Việt Nam, việc giữ gìn và phát triển khối tài sản qua nhiều thế hệ không còn là câu chuyện tự phát mà đòi hỏi một chiến lược bài bản. Hiểu rõ những biến động pháp lý mới, đặc biệt là Luật Thuế Thừa Kế 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026, là bước đầu tiên. Nhưng để thực sự vững vàng, mỗi gia đình cần hành động ngay hôm nay. Ông bà ta thường nói "phòng bệnh hơn chữa bệnh", và trong quản trị tài sản gia tộc cũng vậy. Thay vì chờ đợi những rắc rối pháp lý phát sinh hay gánh nặng thuế không mong muốn, hãy chủ động xây dựng nền móng vững chắc cho tương lai. Dưới đây là 3 bước hành động cụ thể, được chắt lọc từ kinh nghiệm của các gia tộc thành công, giúp gia đình bạn bảo vệ tài sản một cách hiệu quả nhất.

Đây là nền tảng của mọi kế hoạch thừa kế. Di chúc không chỉ là văn bản phân chia tài sản, mà còn là lời trăn trối, thể hiện ý chí của người lập. Theo quy định mới, thời hiệu yêu cầu chia di sản bất động sản lên đến 30 năm, một khoảng thời gian đủ dài để phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp nếu di chúc không rõ ràng hoặc không tồn tại. Hãy hình dung gia đình ông A ở Hà Nội, sở hữu một căn biệt thự cổ trị giá hàng chục tỷ đồng. Ông A qua đời mà không để lại di chúc. Bốn người con của ông, mỗi người một hoàn cảnh, một mong muốn. Người muốn giữ lại kỷ niệm, người muốn bán để chia tiền đầu tư kinh doanh. Sau 10 năm, mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm, kéo theo chi phí pháp lý và sự rạn nứt tình cảm gia đình. Nếu ông A có một bản di chúc chi tiết, phân định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của từng người, hoặc chỉ định rõ tài sản nào thuộc về ai, câu chuyện có lẽ đã khác. Đừng quên cập nhật di chúc khi có những thay đổi quan trọng trong gia đình (thêm thành viên mới, thay đổi tài sản) hoặc khi luật pháp có những điều chỉnh lớn như hiện nay. Bạn có thể tìm hiểu cách viết di chúc hiệu quả ngay hôm nay.

🦉 Cú nhận xét: Di chúc là "bản đồ" cho tài sản gia tộc. Một bản đồ rõ ràng sẽ giúp con cháu đi đúng đường, tránh lạc lối vào những tranh chấp không đáng có.

Luật pháp hiện hành quy định, mọi khoản nợ, nghĩa vụ thuế của người để lại di sản phải được thanh toán trước khi chia cho người thừa kế. Điều này có nghĩa là, nếu tài sản không đủ để trang trải, người thừa kế có thể phải gánh vác hoặc tài sản bị bán để trả nợ. Luật 109/2025/QH15 về thuế thừa kế, với ngưỡng 20 triệu đồng và thuế suất 10%, cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Thay vì chấp nhận mức thuế mặc định, hãy tìm hiểu các phương án tối ưu. Ví dụ, việc thành lập công ty gia đình hoặc quỹ tín thác (trust) có thể giúp tập trung hóa việc quản lý tài sản, phân phối lợi tức một cách linh hoạt và giảm thiểu gánh nặng thuế khi chuyển giao tài sản giữa các thế hệ. Một gia đình tại TP.HCM có danh mục đầu tư đa dạng gồm bất động sản, cổ phiếu và cả tài sản số. Nếu họ chỉ đơn thuần để lại toàn bộ cho con cái, mỗi lần phân chia tài sản số hoặc chuyển nhượng cổ phiếu có thể phát sinh thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, nếu tài sản được chuyển vào một quỹ tín thác do gia đình quản lý, việc phân phối lợi tức theo năm hoặc theo sự kiện sẽ hiệu quả hơn về mặt thuế. Hãy tham khảo các chuyên gia để có một sổ tài sản chi tiết và lên kế hoạch thuế thông minh.

Thừa kế không chỉ là việc trao đi tài sản, mà còn là trao truyền giá trị, kiến thức và trách nhiệm. Với sự thay đổi của pháp luật, đặc biệt là quy định về thừa kế thế vị, cho phép cháu được hưởng phần di sản của cha mẹ đã mất, các gia tộc cần có cái nhìn xa hơn. Hãy khuyến khích thế hệ trẻ tham gia vào việc quản lý tài sản gia đình, học hỏi về tài chính, đầu tư và trách nhiệm xã hội. Thay vì chỉ tập trung vào "chia cho ai", hãy hỏi "làm sao để tài sản này sinh sôi và phục vụ tốt nhất cho lợi ích chung của gia tộc trong nhiều thập kỷ tới". Điều này có thể bao gồm việc thành lập các quỹ học bổng, quỹ từ thiện mang tên gia tộc, hoặc đơn giản là tạo ra một diễn đàn để các thành viên cùng nhau thảo luận và đưa ra quyết định về tài sản chung. Đây chính là cốt lõi của việc xây dựng một di sản bền vững, vượt ra ngoài giá trị vật chất đơn thuần. Tìm hiểu thêm về nguyên tắc quản trị tài sản gia tộc để định hướng cho tương lai.

6. Kết Luận: Tương Lai Của Tài Sản Gia Tộc Việt

Cuộc chơi thừa kế tài sản tại Việt Nam đang bước vào một chương mới, đầy thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội cho các gia tộc. Những thay đổi pháp lý từ năm 2025-2026, đặc biệt là Luật 109/2025/QH15 về thuế thừa kế, không còn là những quy định xa vời mà đã trở thành yếu tố quyết định sự trường tồn và phát triển của khối tài sản gia đình qua nhiều thế hệ. Nếu không chủ động thích ứng, các gia tộc có thể chứng kiến tài sản "bốc hơi" tới 40% hoặc hơn, như câu chuyện của nhiều gia đình đã gặp phải khi không có kế hoạch rõ ràng.

Chúng ta đã đi qua những thay đổi cốt lõi trong khung pháp lý, từ thủ tục 6 bước chuẩn hóa, thời hiệu 30 năm cho bất động sản, đến việc áp thuế 10% trên phần tài sản thừa kế vượt 20 triệu đồng. Điều này đòi hỏi một sự chuyển dịch tư duy sâu sắc: từ việc xem thừa kế chỉ là thủ tục "sau khi mất" sang việc coi đó là một phần chiến lược tài chính gia đình, một quá trình quản trị tài sản liên tục và có tầm nhìn.

Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, nơi giá trị bất động sản tăng phi mã, việc một gia đình sở hữu vài căn nhà trị giá hàng chục tỷ đồng, nay lại nằm trong diện chịu thuế thừa kế theo quy định mới, là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Chẳng hạn, một gia đình có 3 người con, mỗi người được chia một căn nhà trị giá 15 tỷ đồng. Theo Luật 109/2025, mỗi người con sẽ phải nộp thuế 10% trên phần vượt 20 triệu đồng, tức là 10% của (15.000.000.000 - 20.000.000) = 1.498.000.000 đồng. Tổng cộng, gia đình có thể phải nộp gần 4.5 tỷ đồng tiền thuế, một con số không hề nhỏ.

Thay vì thụ động chấp nhận, các gia tộc thông thái đang chủ động tìm kiếm giải pháp. Việc lập di chúc sớm và chi tiết, phân định rõ ràng tài sản và nợ, hay áp dụng các hình thức quản lý tài sản tiên tiến như lập quỹ gia tộc, công ty holding, thậm chí là sử dụng các công cụ bảo hiểm tài sản chuyên biệt, không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế mà còn đảm bảo sự công bằng, minh bạch và giữ gìn hòa khí trong gia đình.

Nhìn về tương lai, tài sản gia tộc Việt Nam sẽ không chỉ được đo lường bằng giá trị vật chất mà còn bằng sự vững mạnh về cấu trúc quản trị, khả năng thích ứng với biến động pháp lý và sự gắn kết bền chặt giữa các thế hệ. Việc chủ động xây dựng một bản kế hoạch thừa kế toàn diện, bài bản, chính là hành trang quý giá nhất mà thế hệ đi trước trao lại cho thế hệ kế thừa, đảm bảo di sản được bảo toàn, phát triển và tiếp nối.

Đừng để những thay đổi pháp lý trở thành rào cản. Hãy coi đây là cơ hội để gia tộc bạn củng cố nền tảng, xây dựng chiến lược tài chính vững chắc và đảm bảo sự thịnh vượng bền vững cho tương lai. Tìm hiểu thêm về cách quản lý tài sản gia tộc và lập kế hoạch thừa kế hiệu quả tại vimo.cuthongthai.vn/tai-san/gia-toc.