98% Doanh Nghiệp Mắc Lỗi: Chi Phí Nào KHÔNG Trừ Khi Tính Thuế

📅 28 tháng 6, 2026⏱️ 20 phút đọc

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán

Chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN là những khoản chi của doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật thuế, không được tính vào chi phí hợp lý để giảm thu nhập chịu thuế TNDN. Việc xác định đúng giúp doanh nghiệp tránh bị truy thu thuế và xử phạt hành chính.

⚡ Tóm Tắt Nhanh (TL;DR)

Gần 98% doanh nghiệp có ít nhất một khoản chi phí bị loại trừ khi quyết toán thuế TNDN do không hiểu rõ quy định.
Các khoản chi phí không được trừ thường rơi vào nhóm không có hóa đơn hợp lệ, không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, hoặc vượt định mức.
Sử dụng ngay công cụ kiểm toán của Cú Kiểm Toán tại thue.cuthongthai.vn để rà soát và đảm bảo tính hợp lệ của chi phí, tránh rủi ro thuế.

Giới Thiệu: Lỗ Hổng Chi Phí – Rủi Ro Thường Gặp Của Doanh Nghiệp Việt

Trong hành trình tối ưu hóa lợi nhuận, mọi doanh nghiệp đều muốn giảm thiểu nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) một cách hợp pháp. Tuy nhiên, điểm mấu chốt nằm ở việc xác định chính xác các khoản chi phí nào được trừ và khoản nào không. Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán, nhiều doanh nghiệp vẫn đang mắc phải những sai lầm cơ bản, dẫn đến việc bị cơ quan thuế truy thu và xử phạt, đôi khi chỉ vì những khoản chi tưởng chừng nhỏ nhặt.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Hãy hình dung, bạn đổ hàng chục triệu đồng vào một hoạt động marketing nhưng lại quên mất việc lưu giữ hóa đơn hợp lệ. Hay bạn chi tiền tiếp khách nhưng không có biên bản làm việc rõ ràng. Tất cả những khoản đó, dù có thật, đều có nguy cơ bị 'gạch sổ' khi tính thuế TNDN. Đây không chỉ là câu chuyện của những doanh nghiệp thiếu kinh nghiệm, mà ngay cả những đơn vị lớn cũng đôi khi vướng phải do sự phức tạp và thay đổi liên tục của các quy định.

Mục tiêu của bài viết này là làm rõ những 'điểm mù' về chi phí không được trừ, cung cấp ví dụ thực tế và hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp của bạn có thể tự tin hơn trong việc hạch toán. Chúng ta sẽ cùng 'soi kỹ từng con số' để đảm bảo mọi đồng chi ra đều được công nhận theo đúng luật định, không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội giảm thuế hợp pháp nào.

Phân Tích Quy Định: Các Khoản Chi Phí Bị Loại Trừ Theo Luật Thuế TNDN

Căn cứ theo Điều 6 của Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 32/2013/QH13, Luật số 71/2014/QH13, Luật số 21/2014/QH13, và Luật số 61/2020/QH14) và đặc biệt là Khoản 2 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN phải đáp ứng ba điều kiện cơ bản: (1) là khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; (2) có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật; và (3) có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm VAT).

Ngược lại, các khoản chi phí không đáp ứng một trong ba điều kiện trên, hoặc nằm trong danh mục các khoản chi phí bị loại trừ cụ thể, sẽ không được tính vào chi phí hợp lý. Dưới đây là một số nhóm chi phí phổ biến thường bị loại trừ, kèm theo ví dụ cụ thể để doanh nghiệp dễ hình dung:

1. Chi Phí Không Có Đủ Hóa Đơn, Chứng Từ Hợp Lệ

Đây là lỗi phổ biến nhất. Một khoản chi dù có thật, nhưng nếu không có hóa đơn VAT, phiếu chi, hoặc các chứng từ khác đúng quy định, sẽ bị loại. Ví dụ:

• Mua hàng hóa, dịch vụ không lấy hóa đơn: Một công ty xây dựng mua vật liệu nhỏ lẻ từ các hộ kinh doanh không xuất hóa đơn. Dù có phiếu xuất kho nội bộ, khoản chi này vẫn không được trừ khi tính thuế TNDN.

• Chi phí đi lại, ăn ở không có chứng từ rõ ràng: Nhân viên đi công tác nhưng chỉ có giấy đi đường tự lập, không có vé máy bay, hóa đơn khách sạn, hoặc biên lai taxi hợp lệ.

🦉 Cú nhận xét: Luôn yêu cầu hóa đơn đỏ, ngay cả với những khoản chi nhỏ. Thói quen này sẽ cứu doanh nghiệp khỏi nhiều rắc rối.

2. Chi Phí Không Liên Quan Đến Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh

Doanh nghiệp chi tiền cho các mục đích cá nhân của chủ sở hữu, hoặc các hoạt động không phục vụ trực tiếp cho việc tạo ra doanh thu, sẽ bị loại trừ. Ví dụ:

• Sửa chữa nhà riêng của giám đốc: Công ty dùng tiền công ty để sửa chữa nhà ở của giám đốc, dù có hóa đơn vẫn không được trừ vì đây là chi phí cá nhân, không phục vụ kinh doanh.

• Chi phí du lịch cho gia đình cổ đông: Công ty tổ chức chuyến du lịch cho gia đình cổ đông mà không có mối liên hệ rõ ràng với hoạt động khen thưởng, phúc lợi chung của toàn bộ nhân viên.

3. Chi Phí Vượt Định Mức Quy Định

Một số khoản chi có định mức cụ thể mà pháp luật cho phép. Nếu vượt định mức này, phần vượt sẽ không được trừ. Ví dụ điển hình là chi quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới:

• Chi quảng cáo vượt mức: Theo Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2015/TT-BTC), tổng chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới không vượt quá 15% tổng số chi phí được trừ của doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp mới thành lập (trong 3 năm đầu) hoặc doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có doanh thu dưới 20 tỷ đồng. Phần vượt sẽ bị loại.

• Chi phụ cấp trang phục: Nếu doanh nghiệp chi tiền mặt cho nhân viên để mua trang phục vượt quá 5.000.000 VNĐ/người/năm, phần vượt sẽ không được trừ.

4. Chi Phí Lãi Vay Vượt Quá Mức Khống Chế

Đây là một quy định quan trọng theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ năm 2021) về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết. Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng chi phí lãi vay và chi phí khấu hao trong kỳ (EBITDA). Phần vượt quá sẽ bị loại.

• Ví dụ thực tế: Một công ty A vay vốn từ công ty mẹ ở nước ngoài với lãi suất cao. Nếu tổng chi phí lãi vay của công ty A vượt quá 30% EBITDA, phần vượt này sẽ không được trừ.

5. Các Khoản Tiền Lương, Tiền Công Không Hợp Lệ

Tiền lương, tiền công phải được ghi cụ thể trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính hoặc quy chế thưởng của doanh nghiệp. Ngoài ra, việc chi trả phải có chứng từ đầy đủ.

• Tiền lương của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên (do cá nhân làm chủ): Các khoản này không được tính vào chi phí hợp lý.

• Tiền thưởng không ghi trong quy chế: Nếu doanh nghiệp chi thưởng cho nhân viên nhưng không có quy chế thưởng, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động quy định rõ, khoản thưởng đó có thể bị loại.

6. Chi Phí Khấu Hao Tài Sản Cố Định Không Hợp Lệ

Chi phí khấu hao tài sản cố định phải tuân thủ các quy định về nguyên giá, thời gian trích khấu hao và mục đích sử dụng. Ví dụ:

• Khấu hao tài sản không sử dụng cho kinh doanh: Một công ty mua ô tô cá nhân cho giám đốc nhưng không đăng ký là tài sản công ty, hoặc tài sản đó không được dùng trực tiếp cho hoạt động kinh doanh.

• Khấu hao tài sản vượt nguyên giá: Đối với ô tô dưới 9 chỗ ngồi có nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng (trừ một số trường hợp đặc biệt), phần khấu hao tương ứng với nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng sẽ không được trừ.

🦉 Cú nhận xét: Các quy định về khấu hao tài sản cố định, đặc biệt là ô tô, rất chi tiết. Doanh nghiệp cần tham khảo kỹ Thông tư 45/2013/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Hướng Dẫn Tuân Thủ Cụ Thể: Tránh Bị 'Soi' Chi Phí

🎯

Tổng Hợp Thuế

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

Thử công cụ miễn phí →

Để tránh những rủi ro về chi phí không được trừ, Cú Kiểm Toán khuyên doanh nghiệp nên áp dụng các biện pháp sau:

1. Xây Dựng Quy Chế Tài Chính Nội Bộ Chặt Chẽ

Một quy chế tài chính rõ ràng, minh bạch là nền tảng vững chắc. Quy chế này cần quy định cụ thể về các khoản chi, định mức chi, quy trình phê duyệt, và yêu cầu chứng từ đối với từng loại chi phí. Ví dụ, quy định rõ về chi phí tiếp khách, chi phí công tác, chi phí phúc lợi, v.v. Việc này giúp mọi nhân viên hiểu rõ và tuân thủ, giảm thiểu sai sót.

2. Kiểm Soát Chặt Chẽ Quy Trình Mua Hàng và Thanh Toán

Luôn yêu cầu hóa đơn VAT hợp lệ cho mọi giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ. Đối với các hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên, bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản ngân hàng) để đảm bảo tính hợp lệ. Kế toán cần thường xuyên kiểm tra, đối chiếu hóa đơn với các chứng từ liên quan như phiếu nhập kho, biên bản giao nhận, hợp đồng. Một hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh mẽ sẽ giúp phát hiện sớm các sai sót.

3. Thường Xuyên Cập Nhật Kiến Thức Thuế

Chính sách thuế luôn có những điều chỉnh, bổ sung. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các Thông tư, Nghị định mới nhất từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế. Việc này có thể thông qua việc tham gia các khóa đào tạo, đọc các bản tin chuyên ngành, hoặc sử dụng các nền tảng tư vấn thuế uy tín như Cú Thông Thái. Ví dụ, các quy định về giao dịch liên kết hay hóa đơn điện tử liên tục được cập nhật.

4. Phân Loại Chi Phí Rõ Ràng

Kế toán cần phân loại chi phí một cách rõ ràng ngay từ đầu, tách biệt chi phí phục vụ sản xuất kinh doanh với các chi phí khác (ví dụ: chi phí đầu tư, chi phí tài chính, chi phí khác). Điều này giúp dễ dàng rà soát và đối chiếu với các quy định về chi phí được trừ. Ví dụ, các chi phí liên quan đến xăng xe. Giá RON 95 tại Việt Nam hiện là 24.150 VND/lít, thấp hơn nhiều so với Singapore (55.639 VND/lít) hay Campuchia (39.892 VND/lít) nhưng cao hơn Thái Lan (29.394 VND/lít). Việc hạch toán đúng chi phí nhiên liệu, với định mức và chứng từ rõ ràng, là rất quan trọng.

Bảng So Sánh Các Loại Chi Phí và Yêu Cầu Chứng Từ Cơ Bản

Loại Chi Phí	Yêu Cầu Chứng Từ Tối Thiểu	Ưu Điểm	Nhược Điểm / Rủi Ro	Đánh giá
Mua Hàng Hóa/Dịch Vụ	Hóa đơn VAT, Hợp đồng, Biên bản giao nhận, Phiếu nhập kho, Chứng từ thanh toán.	Rõ ràng, dễ kiểm soát, ít rủi ro.	Yêu cầu đầy đủ chứng từ, dễ thiếu sót nếu không cẩn thận.	⭐⭐⭐⭐⭐
Chi Phí Tiền Lương	Hợp đồng lao động, Bảng chấm công, Bảng lương, Chứng từ thanh toán.	Cơ sở pháp lý vững chắc, rõ ràng.	Phải tuân thủ quy chế lương, hợp đồng lao động.	⭐⭐⭐⭐⭐
Chi Phí Tiếp Khách	Hóa đơn, Biên bản làm việc/tiếp khách, Quy chế chi tiêu nội bộ.	Có thể được trừ nếu hợp lý.	Dễ bị loại nếu không chứng minh được mục đích kinh doanh, vượt định mức.	⭐⭐⭐
Chi Phí Quảng Cáo	Hợp đồng quảng cáo, Hóa đơn, Biên bản nghiệm thu, Chứng từ thanh toán.	Quan trọng cho phát triển thương hiệu.	Dễ vượt định mức 15% tổng chi phí được trừ.	⭐⭐⭐
Chi Phí Lãi Vay	Hợp đồng vay, Chứng từ thanh toán lãi.	Giúp doanh nghiệp huy động vốn.	Bị khống chế 30% EBITDA theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP.	⭐⭐⭐⭐

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Để tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro thuế TNDN, các doanh nghiệp cần nắm vững những bài học sau:

1. Thiết Lập Hệ Thống Lưu Trữ Chứng Từ Khoa Học

Mọi hóa đơn, chứng từ phải được lưu trữ một cách có hệ thống, dễ dàng tra cứu. Sử dụng phần mềm kế toán hoặc các công cụ số hóa để quản lý chứng từ là một giải pháp hiệu quả. Điều này không chỉ giúp kế toán viên làm việc hiệu quả hơn mà còn cung cấp bằng chứng vững chắc khi cơ quan thuế kiểm tra. Hãy nghĩ về nó như một 'bản đồ kho báu' cho các khoản chi phí của bạn.

2. Tối Ưu Hóa Chi Phí Phúc Lợi và Quà Tặng

Các khoản chi phúc lợi cho nhân viên, quà tặng cho khách hàng có thể được tính vào chi phí hợp lý nếu tuân thủ đúng quy định. Ví dụ, chi quà tặng khách hàng kèm theo hợp đồng hoặc hóa đơn bán hàng, hoặc chi phúc lợi cho nhân viên có quy chế rõ ràng và hóa đơn đầy đủ. Điều này giúp tạo động lực cho nhân viên và xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác mà vẫn đảm bảo tính hợp lệ về thuế. Bạn có thể tự kiểm tra ngay cách các khoản phúc lợi ảnh hưởng đến lương NET.

3. Thường Xuyên Rà Soát và Đối Chiếu Với Chuẩn Mực Kế Toán

Đừng đợi đến cuối năm mới rà soát chi phí. Kế toán cần thực hiện việc đối chiếu định kỳ (hàng quý, hàng tháng) giữa số liệu trên sổ sách và các quy định hiện hành. Sử dụng các công cụ kiểm toán tự động hoặc tư vấn từ chuyên gia để phát hiện sớm các khoản chi có nguy cơ bị loại trừ, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời. Theo Máy tính Thuế TNCN tại Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn), việc rà soát thường xuyên giúp giảm thiểu sai sót đáng kể.

Kết Luận: Chìa Khóa Tối Ưu Thuế Nằm Trong Từng Khoản Chi

Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định về chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là một chiến lược quan trọng để doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận. Mỗi khoản chi, dù lớn hay nhỏ, đều cần được xem xét kỹ lưỡng về tính hợp lệ, hóa đơn chứng từ và mục đích sử dụng. Đừng để những sai sót nhỏ trở thành rào cản lớn cho sự phát triển của doanh nghiệp bạn.

Hãy biến quy định thuế thành công cụ hỗ trợ, chứ không phải gánh nặng. Bằng cách áp dụng các hướng dẫn từ Cú Kiểm Toán, doanh nghiệp có thể tự tin hơn trong việc quản lý tài chính và thuế. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra và tối ưu thuế cho doanh nghiệp của bạn ngay hôm nay!

🎯 Key Takeaways

Chi phí được trừ phải có hóa đơn hợp lệ, liên quan đến sản xuất kinh doanh, và thanh toán không tiền mặt cho hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên.

Các khoản chi phí không có chứng từ, không phục vụ kinh doanh, vượt định mức (ví dụ: quảng cáo 15%, lãi vay 30% EBITDA) sẽ bị loại trừ.

Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế tài chính chặt chẽ, kiểm soát quy trình mua hàng, cập nhật kiến thức thuế và sử dụng công cụ kiểm toán để tránh rủi ro.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Trần Thị Thu Thảo, 32 tuổi, kế toán trưởng công ty thương mại ở quận 7, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 18tr/tháng · Công ty có nhiều giao dịch mua bán nhỏ lẻ, chi phí tiếp khách thường xuyên.

Chị Thảo, kế toán trưởng một công ty thương mại ở quận 7, TP.HCM, thường xuyên đau đầu với các khoản chi phí tiếp khách và mua bán nhỏ lẻ. Công ty chị có nhiều giao dịch dưới 20 triệu đồng, nhân viên thường xuyên đi công tác và tiếp khách, nhưng việc thu thập hóa đơn VAT đầy đủ và biên bản làm việc rõ ràng đôi khi rất khó khăn. Chị từng bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình vì một số khoản chi tiếp khách không đủ chứng từ, dẫn đến việc phải điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế TNDN. Sau đó, chị Thảo quyết định tìm kiếm một giải pháp hiệu quả hơn. Chị mở công cụ kiểm toán chi phí của Cú Kiểm Toán tại thue.cuthongthai.vn, nhập các dữ liệu về loại chi phí, chứng từ có sẵn. Công cụ nhanh chóng chỉ ra những 'lỗ hổng' trong việc lưu trữ chứng từ và các khoản chi có nguy cơ bị loại trừ. Nhờ đó, chị đã xây dựng lại quy trình kiểm soát chi phí, yêu cầu nhân viên phải cung cấp đầy đủ hóa đơn và biên bản làm việc rõ ràng cho từng khoản chi, từ đó tránh được những rủi ro đáng tiếc trong các kỳ quyết toán sau.

💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Nguyễn Văn Hùng, 45 tuổi, chủ shop thời trang online ở Cầu Giấy, HN.

💰 Thu nhập: 25tr/tháng · Shop chi nhiều cho quảng cáo Facebook, Google.

Anh Hùng là chủ một shop thời trang online tại Cầu Giấy, Hà Nội. Để cạnh tranh, anh chi rất mạnh tay cho quảng cáo trên Facebook và Google. Mỗi tháng, khoản chi này lên đến hàng chục triệu đồng. Anh cứ nghĩ rằng mọi chi phí quảng cáo đều được trừ, cho đến khi một kế toán viên mới chỉ ra rằng có thể có giới hạn 15% đối với chi phí quảng cáo, tiếp thị. Lo lắng về việc bị truy thu thuế, anh Hùng đã dùng công cụ tính thuế TNDN của Cú Kiểm Toán. Sau khi nhập các thông tin về doanh thu, tổng chi phí và đặc biệt là chi phí quảng cáo, công cụ đã đưa ra cảnh báo về khả năng vượt định mức 15%. Nhờ đó, anh Hùng kịp thời điều chỉnh kế hoạch chi tiêu quảng cáo và phân bổ lại ngân sách cho các hoạt động khác, đồng thời tìm cách hợp lý hóa các khoản chi để đảm bảo tuân thủ quy định thuế TNDN.

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

❓ Những khoản chi phí nào dễ bị loại trừ nhất khi tính thuế TNDN?

Các khoản chi phí dễ bị loại trừ nhất thường là chi phí không có hóa đơn hợp lệ, chi phí không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh, và các khoản chi vượt định mức quy định như chi quảng cáo, tiếp thị hoặc lãi vay.

❓ Làm thế nào để chứng minh một khoản chi phí là hợp lý khi cơ quan thuế kiểm tra?

Để chứng minh một khoản chi phí là hợp lý, doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ hóa đơn VAT, chứng từ thanh toán (đặc biệt là chuyển khoản cho hóa đơn từ 20 triệu đồng), hợp đồng, biên bản nghiệm thu, và các chứng từ khác chứng minh tính thực tế và liên quan đến hoạt động kinh doanh của khoản chi đó.

❓ Quy định về chi phí lãi vay bị khống chế 30% EBITDA áp dụng cho loại hình doanh nghiệp nào?

Quy định về chi phí lãi vay bị khống chế không vượt quá 30% của EBITDA áp dụng cho người nộp thuế có giao dịch liên kết, theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Đây là biện pháp nhằm chống chuyển giá và tối ưu hóa thuế không hợp pháp.

📄 Nguồn Tham Khảo

[1]📎 Thư Viện Pháp Luật

[2]📎 Tổng Cục Thuế

Nội dung được rà soát bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán, cập nhật theo luật hiện hành.

🧮 Công Cụ Tính Thuế

💰 Thuế TNCN 🏪 Thuế HKD 📸 OCR Bảng Lương AI 👶 Trợ Cấp Thai Sản

🔗 Công cụ liên quan

📊 Dashboard Vĩ Mô

🏠 Trả Góp Mua Nhà

💵 Tính Lương NET

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

Nguồn tham khảo chính thức: 🏛️ Bộ Tài Chính 🎓 ĐH Kinh tế-Luật 🌐 IMF Fiscal