Bạn có biết, hơn 84% ca tử vong ở Việt Nam là do bệnh mãn tính?

Chào các em, Chị Hồng đây! Nghe con số này có "giật mình" không? Hơn 84% các trường hợp tử vong hàng năm tại Việt Nam, tức là khoảng 592.000 người, ra đi vì các bệnh mãn tính không lây nhiễm (BKLN) như tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mãn tính. Bạn có biết, những căn bệnh này đang chiếm tới 71% tổng gánh nặng bệnh tật của cả nước, cao gấp sáu lần so với các bệnh lây nhiễm ngày xưa?

Điều này cho thấy, bối cảnh sức khỏe của Việt Nam đã thay đổi rất nhiều. Ngày trước, chúng ta chủ yếu đối mặt với dịch bệnh truyền nhiễm, nhưng giờ đây, khi cuộc sống phát triển hơn, lối sống hiện đại lại mang đến những thách thức mới. Chính vì vậy, việc hiểu rõ và chủ động phòng chống BKLN không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế, mà còn là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi chúng ta. Đừng để mình là một trong số những người phải đối mặt với gánh nặng này khi chúng ta hoàn toàn có thể hành động sớm, các em nhé.

🦉 Cú nhận xét: Sự thay đổi từ bệnh lây nhiễm sang BKLN là một bước ngoặt lớn trong mô hình bệnh tật toàn cầu và Việt Nam. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận mới, tập trung vào dự phòng và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Lịch sử chuyển mình: Từ bệnh truyền nhiễm sang gánh nặng BKLN

Nếu nhìn lại lịch sử, sau những năm tháng chiến tranh, Việt Nam từng phải đối mặt với gánh nặng rất lớn từ các bệnh truyền nhiễm như sốt rét, lao, hay các bệnh dịch khác. Cả nước đã nỗ lực không ngừng để kiểm soát và đẩy lùi chúng. Nhờ những bài học quý giá về giám sát cộng đồng và giáo dục sức khỏe, chúng ta đã gặt hái được nhiều thành công đáng kể trong việc khống chế các dịch bệnh này.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ và quá trình đô thị hóa nhanh chóng, đặc biệt là ở các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội, một "kẻ thù" mới đã xuất hiện và ngày càng trở nên đáng gờm: đó chính là BKLN. Thay vì vi khuẩn hay virus, những nguyên nhân chính gây ra BKLN lại là những thói quen hàng ngày tưởng chừng vô hại của chúng ta. Chị Hồng nói đến những điều như hút thuốc lá, chế độ ăn uống nhiều đường, mỡ, ít vận động, và cả căng thẳng trong cuộc sống hiện đại nữa đó.

Viện Pasteur TP.HCM đã chỉ ra rằng BKLN hiện chiếm đến 71% tổng gánh nặng bệnh tật, cao gấp sáu lần so với bệnh lây nhiễm. Điều này thực sự là một con số đáng báo động, các em ạ. Nó không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của từng cá nhân mà còn đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế và phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Giải thích khoa học: Khi thói quen nhỏ tạo nên bệnh lớn

Vậy, tại sao BKLN lại trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở Việt Nam? Chúng ta hãy cùng Chị Hồng tìm hiểu sâu hơn nhé. Các BKLN chính bao gồm: bệnh tim mạch (chiếm 25% các ca tử vong do BKLN), ung thư (13%), đái tháo đường (4%) và bệnh hô hấp mãn tính (4%). Những con số này cho thấy, không chỉ có một mà rất nhiều loại bệnh khác nhau đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta.

Yếu tố nguy cơ chính cho BKLN thường rất phổ biến trong cuộc sống hàng ngày. Đó là việc chúng ta tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít rau xanh và trái cây, thường xuyên uống đồ ngọt. Đó là việc dành quá nhiều thời gian ngồi trước màn hình mà không vận động thể chất. Thậm chí, việc chúng ta không biết cách quản lý căng thẳng cũng có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tăng huyết áp hay tiểu đường. Thực trạng đô thị hóa và lối sống bận rộn tại các thành phố lớn như TP.HCM hay Hà Nội càng khiến những yếu tố này trở nên trầm trọng hơn.

Theo bà Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng chống dịch, Bộ Y tế, 'Phát hiện sớm đi kèm đánh giá nguy cơ là chìa khóa trong kiểm soát bệnh mạn tính'. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động đi kiểm tra sức khỏe định kỳ và hiểu rõ về các nguy cơ tiềm ẩn của bản thân. Bởi vì, phần lớn các BKLN đều có thể được kiểm soát hoặc làm chậm tiến triển nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Hướng dẫn thực hành: Hành động ngay từ hôm nay để bảo vệ sức khỏe

Chính phủ và ngành y tế Việt Nam đã nhận thấy rõ gánh nặng từ BKLN và đang có những bước đi quyết liệt. Một dấu mốc quan trọng là Quốc hội đã thông qua Luật Phòng bệnh ngày 10/12/2025. Luật này tạo nền tảng pháp lý vững chắc, chuyển hướng mạnh mẽ từ việc chỉ tập trung điều trị sang đẩy mạnh dự phòng. Mục tiêu là lồng ghép các khuyến nghị của WHO về phát hiện sớm và đánh giá nguy cơ vào các chính sách y tế quốc gia.

Bạn có biết, từ ngày 01/7/2025, một chính sách mới rất hữu ích đã được triển khai? Các bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường hay hen suyễn có thể được cấp thuốc đến 3 tháng/lần tại các trung tâm y tế tuyến cơ sở, ví dụ như Quận 12, TP.HCM. Điều này giúp giảm tải cho các bệnh viện lớn và quan trọng hơn là giúp người bệnh tuân thủ điều trị tốt hơn. Bên cạnh đó, các chương trình tầm soát miễn phí cũng được tăng cường. Tháng 9/2025, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) đã tầm soát miễn phí cho 1.000 người dân về tim mạch và thận mãn tính, phát hiện tỷ lệ mắc bệnh cao ở nhóm nguy cơ. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chủ động đi khám và tầm soát.

Chủ động phòng ngừa cùng Cú Thông Thái

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, đúng không các em? Chị Hồng khuyến khích các em chủ động chăm sóc sức khỏe của mình ngay từ bây giờ. Đầu tiên, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất trong lối sống hàng ngày:

Lời khuyên từ Chị Hồng: 3 bước nhỏ, sức khỏe lớn

Chị Hồng biết rằng thay đổi thói quen không dễ dàng, nhưng vì sức khỏe của chính mình, của gia đình, chúng ta hãy cùng nhau bắt đầu nhé. Đây là 3 lời khuyên thiết thực mà Chị Hồng muốn gửi đến các em:

Kết luận: Tương lai khỏe mạnh trong tầm tay bạn

Gánh nặng bệnh mãn tính ở Việt Nam là một thách thức lớn, nhưng cũng là động lực để chúng ta hành động mạnh mẽ hơn. Với sự chuyển dịch chính sách, những nỗ lực của ngành y tế và đặc biệt là sự chủ động của mỗi cá nhân, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một tương lai khỏe mạnh hơn. Luật Phòng bệnh năm 2025 và các chính sách hỗ trợ khác đang mở ra một kỷ nguyên mới, nơi phòng bệnh được ưu tiên hàng đầu.

Đừng quên rằng mỗi lựa chọn hàng ngày của bạn, từ bữa ăn, giấc ngủ đến cách bạn vận động, đều có ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe về lâu dài. Hãy lắng nghe cơ thể mình, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các công cụ thông minh như Cú Thông Thái và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, hãy cùng nhau bảo vệ và gìn giữ nó, các em nhé!

Khám phá công cụ sức khỏe: BMI, Calories, Giấc ngủ tại suckhoe.cuthongthai.vn