Giới Thiệu

Kính thưa quý vị độc giả, quý doanh nghiệp và các cá nhân nộp thuế! Cú Kiểm Toán xin thông báo một tin tức "nóng hổi" từ hệ sinh thái Cú Thông Thái. Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu cột mốc quan trọng trong chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam. Đây là đợt cải cách lớn nhất kể từ năm 2012, với hàng loạt thay đổi được đánh giá là mang lại lợi ích đáng kể cho người lao động và hộ kinh doanh nhỏ.

Trong bối cảnh lạm phát tích lũy nhiều năm và chi phí sinh hoạt leo thang, việc giữ nguyên mức giảm trừ gia cảnh từ năm 2020 đến 2025 đã khiến nhiều người phản ánh rằng họ "lọt vào diện nộp thuế" dù thu nhập chỉ vừa đủ trang trải. Bên cạnh đó, khu vực hộ và cá nhân kinh doanh phát triển mạnh, nhưng ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm chịu thuế TNCN, GTGT lại không còn phù hợp. Tất cả những lý do đó đã thúc đẩy Quốc hội và Chính phủ ban hành Luật Thuế TNCN 2025 và Luật số 09/2026/QH16.

Mục tiêu của các văn bản này rất rõ ràng: giảm gánh nặng thuế cho người thu nhập thấp và trung bình, mở rộng cơ sở thu thuế với nhóm thu nhập cao, và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cú Kiểm Toán sẽ soi kỹ từng con số, giúp bạn nắm bắt những thay đổi cốt lõi này và biết cách tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình.

5 Thay Đổi Thuế TNCN Quan Trọng Nhất Từ Năm 2026

Các thay đổi về thuế TNCN từ năm 2026 không chỉ là điều chỉnh nhỏ lẻ, mà là một cuộc "đại tu" toàn diện, tác động trực tiếp đến túi tiền của hàng triệu người nộp thuế. Căn cứ Luật Thuế TNCN 2025 và Luật số 09/2026/QH16, cùng các nghị định hướng dẫn, đây là 5 điểm nhấn mà bạn cần lưu ý:

1. Giảm trừ gia cảnh: Tăng kỷ lục 41%

Đây có lẽ là tin vui lớn nhất cho người lao động. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tức 186 triệu đồng/năm). Con số này tăng gần 41% so với mức 11 triệu đồng/tháng hiện hành. Đồng thời, mỗi người phụ thuộc sẽ được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, tăng từ mức 4,4 triệu đồng/tháng trước đó. Theo VOV.vn, đây là một trong những lần điều chỉnh mạnh nhất từ trước đến nay.

Hãy hình dung: Với một gia đình có vợ chồng và hai con tại TP.HCM, tổng giảm trừ có thể lên tới 27,9 triệu đồng/tháng (15,5 triệu cho bản thân + 2 × 6,2 triệu cho người phụ thuộc). Điều này đồng nghĩa với việc nhiều lao động có thu nhập 25–28 triệu đồng/tháng sẽ không còn phải nộp thuế hoặc chỉ nộp ở bậc thấp nhất. Đây là thay đổi thiết thực, trực tiếp hỗ trợ các gia đình trẻ, những người đang gánh chịu chi phí sinh hoạt cao ở các đô thị lớn.

🦉 Cú nhận xét: Việc tăng mạnh giảm trừ gia cảnh là hành động kịp thời, thể hiện sự thấu hiểu của chính sách trước gánh nặng chi phí đời sống. Nó giúp trả lại quyền thu nhập cho người lao động, thúc đẩy tiêu dùng và ổn định xã hội.

2. Biểu thuế lũy tiến: Rút gọn còn 5 bậc

Từ năm 2026, biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công được rút từ 7 bậc xuống chỉ còn 5 bậc. Việc này không chỉ giúp đơn giản hóa việc tính toán mà còn điều chỉnh ngưỡng chịu thuế ở các bậc đầu để có lợi hơn cho người lao động. Mức thuế suất tối đa 35% ở bậc cao nhất vẫn được giữ nguyên, tập trung vào nhóm thu nhập siêu cao.

Cụ thể, biểu thuế 5 bậc mới như sau:

Báo Lao Động đã nhận định biểu thuế 5 bậc mới này "có lợi hơn cho người lao động" nhờ nâng ngưỡng thu nhập ở các bậc thấp. Điều này đặc biệt ý nghĩa với các chuyên gia, quản lý cấp cao tại các trung tâm kinh tế như TP.HCM hay Hà Nội, nơi thu nhập có thể vượt 60-100 triệu đồng/tháng, giúp họ giảm thiểu gánh nặng thuế ở các bậc giữa.

3. Hộ kinh doanh: Ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng

Một thay đổi mang tính đột phá cho cộng đồng hộ và cá nhân kinh doanh. Luật số 09/2026/QH16 đã chính thức bãi bỏ ngưỡng 500 triệu đồng/năm cho thuế TNCN và GTGT. Thay vào đó, ngưỡng mới sẽ do Chính phủ quy định. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và quan trọng hơn là không phải nộp thuế TNCN.

Điều này tác động cực lớn đến hàng trăm nghìn hộ kinh doanh nhỏ lẻ, từ các cửa hàng tại chợ đầu mối, shophouse đến các quán ăn, cửa hàng online. Việc nâng ngưỡng từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm giúp một lượng lớn hộ kinh doanh được miễn thuế hoàn toàn, tạo "vùng đệm an toàn" để họ tích lũy vốn, mở rộng kinh doanh mà không bị áp lực thuế ngay từ những bước đầu. Đây là chính sách khuyến khích sản xuất – kinh doanh nhỏ rõ rệt.

4. Thủ tục đăng ký người phụ thuộc: Đơn giản hóa

Trước đây, việc đăng ký người phụ thuộc thường đòi hỏi hồ sơ riêng và khá rườm rà. Tuy nhiên, theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, từ 2026, người nộp thuế có thể kê khai luôn thông tin người phụ thuộc ngay khi đăng ký mã số thuế lần đầu. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức cho người lao động, đồng thời giảm thiểu rủi ro bỏ sót quyền lợi giảm trừ cho con nhỏ hay cha mẹ già.

Việc gộp thủ tục này là một điểm cộng lớn về cải cách hành chính, đặc biệt với những người lao động tại các doanh nghiệp lớn ở khu công nghiệp Bắc Ninh, Thái Nguyên, Đồng Nai hay các đô thị như Hà Nội, TP.HCM. Bạn có thể kiểm tra lại quyền lợi giảm trừ gia cảnh của mình bằng công cụ Cú Thông Thái để đảm bảo không bỏ lỡ bất kỳ ưu đãi nào.

5. Quyết toán thuế thu nhập nhiều nơi: Điểm mới

Với những cá nhân có thu nhập từ hai nơi trở lên, quy định quyết toán thuế cũng có sự thay đổi quan trọng. Từ năm 2026, bạn sẽ quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý đơn vị trả thu nhập lớn nhất, thay vì nơi trả thu nhập cuối cùng như trước đây. Nếu các nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế có quyền chọn một trong các cơ quan thuế tương ứng.

Quy định này giúp tránh tình trạng "chạy lòng vòng" giữa các chi cục thuế ở nhiều quận/huyện, vốn là nỗi ám ảnh của nhiều người làm thêm, chuyên gia tư vấn hay những người làm việc song song cho các công ty ở cả Hà Nội và TP.HCM. Nó mang lại sự thuận tiện và rõ ràng hơn trong quá trình quyết toán, giảm thiểu các phiền hà không đáng có.

Dữ Liệu & Xu Hướng: Vì Sao Cần Nắm Rõ Thay Đổi Thuế TNCN?

Các thay đổi chính sách thuế TNCN giai đoạn 2025–2026 không chỉ là những con số trên giấy tờ mà còn phản ánh xu hướng lớn hơn của nền kinh tế và xã hội Việt Nam. Nắm vững dữ liệu và xu hướng này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp.

Bảo vệ nhóm thu nhập thấp và trung bình

Mức giảm trừ bản thân tăng từ 11 triệu lên 15,5 triệu đồng/tháng (gần 41%) và người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng/tháng (khoảng 40,9%) là minh chứng rõ nhất cho xu hướng này. Điều này giúp các gia đình trẻ đang gánh nợ vay mua nhà tại Hà Nội, TP.Thủ Đức (TP.HCM) giảm đáng kể gánh nặng thuế để bù đắp chi phí lãi vay ngân hàng. Cùng với việc giữ mức thuế suất thấp 5–10% cho phần thu nhập ở các bậc 1–2, chính sách đang nỗ lực tối đa để hỗ trợ nhóm đối tượng này.

Tập trung thu thuế nhóm thu nhập cao

Trong khi giảm gánh nặng cho người thu nhập thấp, chính sách vẫn đảm bảo công bằng bằng cách giữ nguyên bậc 5 với thuế suất 35% cho thu nhập trên 100 triệu/tháng. Điều này cho thấy định hướng rõ ràng trong việc mở rộng cơ sở thu thuế đối với nhóm cá nhân có thu nhập cao, đóng góp nhiều hơn vào ngân sách nhà nước.

Khuyến khích sản xuất – kinh doanh nhỏ

Việc nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế TNCN cho hộ, cá nhân kinh doanh từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm là một chính sách mang tính khích lệ lớn. Nó tạo ra một "vùng an toàn" cho kinh doanh nhỏ lẻ và kinh tế hộ gia đình, giúp họ có dư địa tích lũy và phát triển. Đồng thời, đây cũng là một bước đệm, khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp khi quy mô đủ lớn, góp phần minh bạch hóa nền kinh tế.

Tác động chi phí sinh hoạt: Nhìn từ giá xăng

Để hiểu rõ hơn về bối cảnh chi phí sinh hoạt, hãy nhìn vào một ví dụ cụ thể: giá xăng. Theo dữ liệu cập nhật từ Cú Thông Thái (2026-06-08), giá RON 95 tại Việt Nam là 24.330 VND/lít. So với các nước trong khu vực, giá xăng tại Việt Nam (trung bình 24.154 VND/lít) vẫn thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (34.151 VND/lít), Singapore (49.125 VND/lít), Lào (41.244 VND/lít), Trung Quốc (30.999 VND/lít) hay Campuchia (30.736 VND/lít). Tuy nhiên, dù giá xăng thấp hơn, tổng thể chi phí sinh hoạt (nhà ở, thực phẩm, giáo dục, y tế) tại các đô thị lớn ở Việt Nam vẫn là một gánh nặng không nhỏ. Việc tăng giảm trừ gia cảnh chính là phản ứng của chính sách để cân bằng áp lực này, giúp người dân có thêm chi phí để trang trải những nhu cầu thiết yếu.

Tối Ưu Thuế TNCN: 3 Bài Học Từ Cú Kiểm Toán

Với những thay đổi lớn từ năm 2026, việc chủ động nắm bắt và áp dụng đúng quy định là chìa khóa để bạn không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu nghĩa vụ thuế của mình. Cú Kiểm Toán gửi đến bạn 3 bài học đắt giá:

1. Rà soát thu nhập, lập kế hoạch tài chính

Người làm công ăn lương cần ngay lập tức cập nhật biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ mới để tính lại thuế phải nộp. Đặc biệt chú ý đến các khoản thưởng, hoa hồng, và thu nhập ngoài lương (freelance, làm thêm giờ). Hãy sử dụng công cụ tính thuế TNCN của Cú Thông Thái để dự báo số thuế cuối năm. 30 giây. Nhập lương. Bấm nút. Biết ngay mình có phải đóng thuế không. Đơn giản vậy thôi. Việc này giúp bạn chủ động hơn trong kế hoạch chi tiêu, đầu tư cá nhân.

2. Chủ động đăng ký người phụ thuộc kịp thời

Với mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, một gia đình có 2 con có thể tiết kiệm được một khoản thuế đáng kể mỗi năm. Các cặp vợ chồng trẻ ở TP.Thủ Đức, Hà Đông hay Nam Từ Liêm nên chủ động làm thủ tục thông qua doanh nghiệp hoặc trực tuyến trên cổng thuế để đảm bảo quyền lợi. Việc này giờ đây đơn giản hơn rất nhiều khi thủ tục đăng ký người phụ thuộc đã được gộp vào đăng ký thuế lần đầu. Đừng bỏ lỡ cơ hội giảm trừ này!

3. Kiểm soát doanh thu, chuẩn bị cho ngưỡng 1 tỷ

Hộ và cá nhân kinh doanh cần theo dõi sát sao doanh thu hàng tháng, hàng năm của mình. Với ngưỡng 1 tỷ đồng/năm mới phải nộp thuế, các hộ kinh doanh ở chợ Bến Thành, chợ Đồng Xuân, hay các quán cà phê nhỏ nên ghi chép và kiểm soát chặt chẽ doanh thu. Điều này giúp bạn đảm bảo không bị áp thuế khi chưa đến ngưỡng, đồng thời chuẩn bị tâm thế và kế hoạch tài chính để chuyển sang mô hình chịu thuế đầy đủ nếu doanh thu vượt 1 tỷ đồng. Hãy dùng công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh để ước tính doanh thu và nghĩa vụ thuế của mình.

Kết Luận

Giai đoạn 2025–2026 mang đến một hệ thống thuế TNCN công bằng hơn, đơn giản hơn và phù hợp hơn với thực tiễn thu nhập và chi phí sinh hoạt tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn. Việc nắm vững những thay đổi này không chỉ giúp bạn giảm thiểu rủi ro vi phạm pháp luật mà còn là chìa khóa để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, giữ lại nhiều hơn trong túi tiền của mình.

Hãy biến những thách thức từ sự thay đổi thành cơ hội. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn chủ động và tự tin trước mọi quy định thuế mới.