Quy định kế toán thuế mới 2026 là những thay đổi lớn về Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, Nghị định 373/2025/NĐ-CP và Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Các điểm chính bao gồm tăng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng, nâng ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm không nộp thuế, và siết chặt quy định hóa đơn, thanh toán không dùng tiền mặt.

Giới Thiệu: Đếm Ngược Đến Thay Đổi Lớn 2026

Hệ thống kế toán và thuế tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn lột xác toàn diện, dự kiến từ 2025–2026. Đây không chỉ là những sửa đổi nhỏ mà là một cuộc "thay máu" về cách Nhà nước quản lý thu nhập, chi tiêu, và hoạt động kinh doanh của người dân. Căn nguyên của sự thay đổi này đến từ thực tế: mức giảm trừ gia cảnh 11 triệu đồng/tháng, áp dụng từ 2020, đã lạc hậu khi giá cả sinh hoạt, ví dụ giá xăng RON 95 tại Việt Nam ở mức 24.330 VND/lít vào 2026 (theo Perplexity), liên tục biến động.

Quốc hội đã ban hành Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, cùng hàng loạt nghị định và thông tư hướng dẫn, có hiệu lực từ 01/01/2026. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến hàng triệu người làm công ăn lương, các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, và cả doanh nghiệp. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ từng con số, từng điều luật để bạn nắm bắt ngay những điểm cốt lõi nhất, giúp bạn tối ưu thuế, tránh mọi rủi ro pháp lý và phạt tiền không đáng có.

🦉 Cú nhận xét: Việc cập nhật chính sách là bắt buộc. Nếu không, bạn có thể mất đi quyền lợi đáng kể hoặc đối mặt với các khoản phạt hành chính. Điều này đặc biệt đúng với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, nơi việc kê khai và tuân thủ thuế thường gặp nhiều thách thức.

Thay Đổi 1: Giảm Trừ Gia Cảnh Mới – Món Quà Cho Người Làm Công Ăn Lương

Tin vui lớn nhất cho người làm công ăn lương chính là việc tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh. Từ kỳ tính thuế năm 2026, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, các mức giảm trừ sẽ là:

So với mức cũ (11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc), phần thu nhập "không chịu thuế" của bạn đã tăng lên đáng kể. Cụ thể, phần thu nhập miễn thuế cho bản thân người nộp thuế đã tăng khoảng 54 triệu đồng/năm so với mức cũ 132 triệu đồng/năm. Điều này trực tiếp giúp tăng thu nhập khả dụng thực tế, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội.

Luật Thuế TNCN mới cũng đã rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống 5 bậc. Thay đổi này giúp việc tính thuế đơn giản hơn, minh bạch hơn và giảm nguy cơ "nhảy bậc" thuế cho những người có thu nhập cận kề ranh giới các bậc thuế cũ. Bạn có thể sử dụng công cụ tính Thuế TNCN của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay mức thuế của mình.

Thay Đổi 2: Hộ Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán, Ngưỡng 500 Triệu Đồng Đột Phá

Với các tiểu thương, hộ kinh doanh cá thể, đặc biệt tại các chợ truyền thống hay khu dân cư đông đúc như Bình Thạnh (TP.HCM) hay Hoàn Kiếm (Hà Nội), sự thay đổi này là một bước ngoặt lớn. Hình thức thuế khoán sẽ dần bị loại bỏ, thay vào đó là cơ chế tự khai – tự tính thuế dựa trên doanh thu và chi phí thực tế. Đây là xu hướng "số hóa" quản lý thuế rõ rệt nhất, nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch hơn.

Căn cứ Nghị định 373/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 126/2020/NĐ-CP):

Điều này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh cần phải ghi chép doanh thu, chi phí rõ ràng hơn, lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầu vào để chứng minh chi phí hợp lệ. Đây là cơ hội để tối ưu hóa khoản thuế phải nộp bằng cách ghi nhận đầy đủ chi phí, thay vì chịu thuế khoán đôi khi không phản ánh đúng thực tế. Đừng bỏ lỡ cơ hội tối ưu thuế hộ kinh doanh của bạn.

Để dễ hình dung, hãy xem bảng so sánh dưới đây:

Thay Đổi 3: Doanh Nghiệp & Hóa Đơn: Siết Chặt Thanh Toán Không Tiền Mặt

Với các doanh nghiệp, Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200, cập nhật chế độ kế toán doanh nghiệp từ 2026, với nhiều điểm mới. Ví dụ, "Bảng cân đối kế toán" được đổi tên thành "Báo cáo tình hình tài chính" để phù hợp hơn với chuẩn mực quốc tế, và bổ sung tài khoản 215 – Tài sản sinh học cho các doanh nghiệp nông nghiệp. Yêu cầu về chứng từ kế toán sẽ chặt chẽ hơn rất nhiều.

Điểm đáng chú ý khác liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Quy định này nêu rõ: hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản, thẻ, ví điện tử…) mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế. Đây là một nỗ lực nhằm minh bạch hóa giao dịch và chống thất thu thuế hiệu quả.

Quy định này gián tiếp tác động mạnh mẽ đến người tiêu dùng. Doanh nghiệp sẽ có xu hướng khuyến khích khách hàng thanh toán không tiền mặt để dễ quản lý hóa đơn đầu ra và đảm bảo chi phí được khấu trừ. Điều này sẽ thúc đẩy thói quen dùng chuyển khoản, QR Code, thẻ tín dụng/ghi nợ trong mua sắm, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội. Hãy đảm bảo bạn hiểu rõ các quy định về thuế thương mại điện tử nếu bạn là người kinh doanh online.

🦉 Cú nhận xét: Nghị định 310/2025/NĐ-CP còn tăng mức xử phạt cho hành vi lập hóa đơn sai thời điểm hoặc không lập hóa đơn, có thể lên tới 80 triệu đồng. Sự giám sát này đòi hỏi cả doanh nghiệp và người mua phải cẩn trọng hơn trong mọi giao dịch.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp Từ 2026

1. Kiểm tra lại và đăng ký đầy đủ người phụ thuộc, giảm trừ gia cảnh

Với mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc tăng mạnh từ 2026, việc đảm bảo bạn đã đăng ký đầy đủ và đúng quy định người phụ thuộc là cực kỳ quan trọng. Nhiều người lao động thường bỏ qua bước này hoặc không cập nhật khi có thay đổi trong gia đình (ví dụ: có thêm con, cha mẹ đến tuổi phụ thuộc). Chỉ một thao tác nhỏ này có thể giúp bạn tiết kiệm hàng triệu đồng thuế mỗi năm. Hãy chủ động rà soát hồ sơ thuế của mình hoặc hỏi bộ phận kế toán của công ty để được hỗ trợ.

Bạn có thể sử dụng công cụ tính giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để ước tính số tiền mình có thể tiết kiệm. Đừng để lãng phí quyền lợi hợp pháp của mình!

2. Hộ kinh doanh: Bắt đầu ghi chép doanh thu – chi phí ngay

Dù doanh thu của bạn có thể vẫn dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm và chưa phải nộp thuế TNCN, nhưng việc bắt đầu ghi chép chi tiết doanh thu và các khoản chi phí từ bây giờ là một bước đi thông minh. Khi doanh thu vượt ngưỡng, bạn đã có sẵn dữ liệu minh bạch để chứng minh chi phí thực tế, giúp tối ưu hóa số thuế phải nộp. Điều này sẽ giúp bạn chủ động hơn rất nhiều, tránh bị động khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình.

Hơn nữa, việc làm quen với hóa đơn điện tử và các phương thức thanh toán không tiền mặt sẽ giúp bạn thích nghi tốt hơn với xu hướng "số hóa" quản lý thuế. Đây không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo chi phí được trừ khi tính thuế TNDN cho các giao dịch lớn. Bạn có thể tự kiểm tra mức thuế của mình với công cụ tính thuế bán online 2026.

3. Luôn yêu cầu hóa đơn và thanh toán không tiền mặt cho giao dịch lớn

Với quy định hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không tiền mặt để được tính là chi phí hợp lệ cho doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng cần thay đổi thói quen. Khi mua sắm hàng hóa hoặc dịch vụ có giá trị lớn, hãy chủ động yêu cầu hóa đơn và thanh toán bằng chuyển khoản, quét QR hoặc thẻ ngân hàng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp bạn giao dịch có chứng từ hợp lệ mà còn giúp bạn có bằng chứng giao dịch rõ ràng trong trường hợp cần thiết.

Thói quen này sẽ dần trở thành chuẩn mực mới trong giao dịch kinh tế, và việc thích nghi sớm sẽ giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có. Đây là thời điểm tốt để bạn so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ sự khác biệt.

Kết Luận: Chuyển Mình Sang Kỷ Nguyên Thuế Số

Giai đoạn 2025–2026 không chỉ là những thay đổi về con số hay biểu mẫu. Đó là một bước chuyển mình quan trọng từ cách quản lý thuế dựa trên khoán và giấy tờ sang một kỷ nguyên quản lý dựa trên dữ liệu số và kê khai thực tế. Sự thay đổi này vừa tạo cơ hội giảm gánh nặng thuế cho người thu nhập thấp, vừa buộc các hộ kinh doanh, doanh nghiệp và cả người dân làm quen dần với việc "sống cùng chứng từ, hóa đơn và thanh toán điện tử".

Nắm vững các quy định mới là chìa khóa để bạn không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Hãy chủ động tìm hiểu, áp dụng các công cụ hỗ trợ và thay đổi thói quen để thích nghi hiệu quả với bối cảnh thuế mới. Cú Kiểm Toán luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình này.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn