Quy định kế toán thuế mới năm 2026 bao gồm Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp, Nghị quyết 198/2025/QH15 bãi bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, cùng các điều chỉnh thuế TNCN tăng giảm trừ gia cảnh và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp nhỏ. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến cách cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam kê khai, nộp thuế và quản lý tài chính.

Giới Thiệu: 2026 — Năm Bản Lề Thay Đổi Toàn Diện Hệ Thống Thuế Kế Toán

Năm 2026 không chỉ là một năm mới mà còn là một "năm bản lề" với hệ thống kế toán và thuế tại Việt Nam. Hàng loạt luật, nghị định, thông tư mới đồng loạt có hiệu lực, định hình lại cách các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh ghi nhận, kê khai, và nộp thuế. Cú Kiểm Toán xin khẳng định: những thay đổi này không chỉ đơn thuần là kỹ thuật. Chúng tác động trực tiếp đến dòng tiền, chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý của mọi người Việt, từ hộ kinh doanh nhỏ ở quận 5 TP.HCM đến các tập đoàn lớn ở Hà Nội.

Từ ngày 01/01/2026, ba nhóm thay đổi lớn sẽ chính thức khởi động. Đó là thay đổi chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, cải cách mạnh các sắc thuế như Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN), Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo Luật số 09/2026/QH16, và đặc biệt là thiết kế lại cơ chế thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Điểm chung của các chính sách mới này là đẩy mạnh số hóa, tăng tính minh bạch và siết chặt quản lý khu vực hộ kinh doanh. Đồng thời, chúng cũng nâng ngưỡng miễn thuế và mở rộng một số ưu đãi cho nhóm thu nhập thấp và doanh nghiệp nhỏ. Sự chủ động nắm bắt sẽ giúp bạn tối ưu lợi ích và tránh những rủi ro không đáng có.

Thay Đổi Lớn Nhất Từ 01/01/2026: Kế Toán Doanh Nghiệp Cập Nhật Toàn Diện

Một trong những thay đổi cốt lõi bắt đầu từ 01/01/2026 là chế độ kế toán doanh nghiệp. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, thông tư này thay thế Thông tư 200 trước đây, áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp tại Việt Nam. Nó cập nhật lại toàn bộ hệ thống chứng từ, tài khoản, và đặc biệt là các báo cáo tài chính.

Cú Kiểm Toán đã soi kỹ, và đây là 3 điểm mấu chốt doanh nghiệp cần nắm:

Tác động trực tiếp là các doanh nghiệp phải nâng cấp phần mềm kế toán và đào tạo lại nhân sự. Chi phí tuân thủ có thể tăng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, việc này sẽ giúp báo cáo tài chính minh bạch hơn, thuận lợi hơn khi làm việc với các ngân hàng như Vietcombank, Techcombank, và thu hút đầu tư.

🦉 Cú nhận xét: Việc chuyển đổi sang "Báo cáo tình hình tài chính" là một bước tiến lớn, thể hiện sự hội nhập của kế toán Việt Nam với chuẩn mực quốc tế. Doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng để khai thác tối đa lợi ích từ sự minh bạch này.

Hộ Kinh Doanh: Không Còn Thuế Khoán — Bắt Buộc Kê Khai Từ 2026

Đây có lẽ là thay đổi chấn động nhất đối với hàng triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam. Nghị quyết 198/2025/QH15 chính thức bãi bỏ phương pháp khoán thuế từ 01/01/2026. Thay vào đó, toàn bộ hộ kinh doanh sẽ phải chuyển sang phương pháp kê khai theo dữ liệu và doanh thu thực tế.

Song song đó, Nghị định 68/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 05/03/2026) quy định chi tiết về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Điều này có nghĩa là các tiểu thương tại chợ Bến Thành (TP.HCM) hay chợ Đồng Xuân (Hà Nội) không còn được "khoán một cục" như trước. Họ sẽ phải lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu, và lưu trữ dữ liệu bán hàng chi tiết. Nhiều khả năng, việc sử dụng hóa đơn điện tử sẽ trở thành bắt buộc với các giao dịch có giá trị nhất định.

Rủi ro bị phạt sẽ tăng lên đáng kể. Với các vi phạm hóa đơn số lượng lớn, mức phạt tối đa có thể lên tới 70 triệu đồng nếu vi phạm từ 100 số hóa đơn trở lên. Điều này đòi hỏi các hộ kinh doanh phải thay đổi toàn bộ tư duy và quy trình quản lý tài chính.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều là tin xấu. Luật số 09/2026/QH16 đã bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng chịu thuế GTGT và TNCN. Theo quy định chi tiết, hộ kinh doanh có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống sẽ không phải chịu thuế GTGT và TNCN. Đây là một vùng an toàn quan trọng, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh nhỏ phát triển mà không phải chịu gánh nặng thuế.

🦉 Cú nhận xét: Thay đổi này là bước ngoặt lớn, thúc đẩy minh bạch hóa và số hóa kinh tế. Hộ kinh doanh cần nhanh chóng làm quen với các công cụ kê khai và quản lý doanh thu để tránh rủi ro pháp lý. CuThongThai có công cụ tính thuế hộ kinh doanh để bạn tự kiểm tra.

Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026: Giảm Gánh Nặng Thu Nhập Trung Bình Và Siết Quản Lý Thu Nhập Cao

Từ kỳ tính thuế 2026, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng đáng kể. Đây là tin vui cho hàng triệu người lao động.

Cùng với đó, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Điều này giúp đơn giản hóa cách tính và giảm gánh nặng thuế cho nhóm thu nhập trung bình – khá. Tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, nơi chi phí sinh hoạt cao, việc nâng giảm trừ gia cảnh sẽ giúp hàng trăm nghìn lao động như kỹ sư công nghệ, nhân sự ngành tài chính, giáo viên giảm đáng kể số thuế phải nộp từ năm 2026.

Tuy nhiên, bên cạnh việc giảm gánh nặng cho nhóm thu nhập trung bình, các quy định mới cũng siết chặt quản lý nhóm có thu nhập cao. Cụ thể, cá nhân có thu nhập từ 2 nơi trở lên (ví dụ: lương, cổ tức, cho thuê nhà) sẽ được yêu cầu nộp quyết toán tại cơ quan thuế quản lý đơn vị chi trả thu nhập lớn nhất. Điều này giúp cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu dữ liệu, đảm bảo tính đầy đủ và chính xác của việc kê khai thuế.

Bạn có thể sử dụng công cụ tính lương NET và công cụ giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay mức thuế mình phải nộp theo quy định mới.

🦉 Cú nhận xét: Việc tăng giảm trừ gia cảnh là hành động thiết thực của Nhà nước nhằm hỗ trợ người dân trước bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng. Tuy nhiên, nhóm thu nhập cao cần cẩn trọng hơn trong việc kê khai để tránh sai sót.

Ưu Đãi Thuế Mới Cho Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Từ Luật 09/2026/QH16

Ngoài các thay đổi trên, Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP còn mang đến những ưu đãi đặc biệt cho các doanh nghiệp rất nhỏ, vốn là xương sống của nền kinh tế.

Các ưu đãi này đặc biệt ý nghĩa đối với các startup siêu nhỏ, các cửa hàng online, hoặc doanh nghiệp dịch vụ công nghệ tại các khu vực phát triển năng động như TP. Thủ Đức, quận Cầu Giấy, hay quận Hải Châu. Chi phí thuế giảm sẽ trực tiếp tác động vào lợi nhuận, giúp họ có thêm nguồn vốn để mở rộng quy mô, nâng cấp sản phẩm, và tạo ra nhiều giá trị hơn cho xã hội. Đây là một động thái chiến lược nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ các doanh nghiệp mới tại Việt Nam.

🦉 Cú nhận xét: Ưu đãi thuế cho doanh nghiệp siêu nhỏ là một cú hích quan trọng, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm rõ ngưỡng doanh thu để duy trì lợi thế cạnh tranh. Cú khuyên bạn nên so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ lợi ích.